علی‌رضا فرشی دیزجیکان

علی‌رضا فرشی نویسنده و فعال مدنی اهل مرند است. او از شاخص‌ترین فعالان مدنی در حوزه مطالبه حقوق زبانی اتنیک‌های ساکن در ایران است. آقای فرشی فارغ‌التحصیل مهندسی کامپیوتر از دانشگاه صنعتی شریف، دانش‌آموخته این رشته در مقطع فوق‌لیسانس از دانشگاه تهران، استاد اخراجی دانشگاه بین‌المللی جلفا و عضو اخراجی هیئت علمی موسسه آموزش عالی سراج است.

علی‌رضا فرشی، بنیانگذار کمپین «هر کنده بیر تورک کیتاب ائوی» (در هر روستا یک کتابخانه تُرکی) است. او در این کمپین، ده‌ها کتابخانه شامل هزاران جلد کتاب را در روستاهای محروم آذربایجان تاسیس کرده است. علی‌رضا فرشی همچنین فرزند «بهمن فرشی» از کشته‌شدگان جنگ ایران و عراق است. بهمن فرشی از فرماندهان لشکر ۳۱ عاشورا بود که در جریان عملیات «بدر» کشته شد. <symbol-timeline></symbol-timeline>

<coverage-outsourcing id='41989'> بهمن فرشی، پدر علی‌رضا فرشی، در جریان جنگ ایران و عراق و در عملیات «بدر» جان خود را از دست داد. بهمن فرشی از فرماندهان لشکر ۳۱ عاشورا در جنگ ایران و عراق بود. او کماکان «مفغودالاثر» است. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41991'> علی‌رضا فرشی بازداشت شد. به گفته یک منبع مطلع به اطلس، او در تجمعی در مقابل سینما فردوسی تهران که معترضان دلیل آن را اعتراض به توهین حمید ماهی‌صفت، کمدین ایرانی، به تُرک‌ها معرفی کردند، بازداشت شد. آقای فرشی مدتی پس از بازداشت آزاد شد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41992'> علی‌رضا فرشی به دلیل نوشتن مقاله‌ای در هفته‌نامه «یول» بازداشت شد. به گفته یک منبع مطلع به اطلس، او پس از بازداشت به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شد. این منبع می‌گوید، آقای فرشی پس از مدتی با تودیع قرار وثیقه آزاد شد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41993'> با اعمال نفوذ وزارت اطلاعات، علی‌رضا فرشی از موسسه آموزش عالی سراج تبریز اخراج شد. به گفته یک منبع مطلع به اطلس، آقای فرشی از سال ۱۳۸۵ عضو هیئت علمی و مدیر گروه کامپوتر این موسسه آموزشی بود. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41994'> علی‌رضا فرشی در جریان برگزاری مراسم «صبح و نشاط» در «ایل گلی» تبریز، به دلیل برافراشتن پلاکاردی که بر روی آن «تورک دیلینده مدرسه» (مدرسه به زبان ترکی) نوشته شده بود، بازداشت شد. به گفته یک منبع مطلع به اطلس، او پس از بازداشت به بازداشتگاه اداره اطلاعات تبریز منتقل شد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41999'> به گفته یک منبع مطلع به اطلس، علی‌رضا فرشی از بازداشتگاه اطلاعات تبریز به زندان مرکزی این شهر منتقل شد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='42000'> به گفته یک منبع مطلع به اطلس، علی‌رضا فرشی با تودیع قرار وثیقه ۷۰ میلیون تومانی از زندان تبریز آزاد شد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41997'> علی‌رضا فرشی و سیما دیدار، هرکدام به یک سال حبس محکوم شدند. بر پایه دادنامه ارسال شده به اطلس، آقای فرشی و خانم دیدار از سوی شعبه سوم دادگاه انقلاب تبریز، به اتهام تبلیغ علیه نظام موضوع ماده ۵۰۰ قانون مجازات اسلامی، هرکدام به یک سال حبس با احتساب ایام بازداشت قبلی محکوم شده‌اند. علی‌نژاد، دادرس شعبه سوم دادگاه انقلاب تبریز صادر کننده این رأی است. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='42001'> به گفته یک منبع مطلع به اطلس، سیما دیدار و علی‌رضا فرشی، از سوی دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی، هرکدام به اتهام تبلیغ علیه نظام موضوع ماده ۵۰۰ قانون مجازات اسلامی به شش ماه حبس محکوم شدند. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41988'> به گفته یک منبع آگاه به اطلس، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین‌المللی جلفا، علی‌رضا فرشی، از اساتید این دانشگاه را به دلیل فعالیت‌هایش در حوزه ترویج زبان و فرهنگ تُرکی آذربایجانی از این دانشگاه اخراج کرد. بر پایه سندی که برای اطلس ارسال شده است، «عادل‌ نجف‌زاده»، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین‌المللی جلفا در نامه‌ای که به امضای او رسیده و در تاریخ ۰۷مرداد۱۳۸۹ خطاب به علی‌رضا فرشی نگاشته شده است، دلیل تعلیق همکاری با آقای فرشی را «بازداشت و محکومیت» او به یک سال حبس اعلام کرده است. در سندی دیگر از این حادثه که برای اطلس ارسال شده است، عادل‌ نجف‌زاده در نامه‌ای که در تاریخ ۰۹شهریور۱۳۸۹ و خطاب به علی‌رضا فرشی نوشته است، قطع همکاری دائم دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین‌المللی جلفا با آقای فرشی را به او اعلام کرده است. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='42002'> به گفته یک منبع مطلع به اطلس، سیما دیدار و علی‌رضا فرشی، برای تحمل حبس بازداشت و به زندان تبریز منتقل شدند. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='42003'> به گفته یک منبع مطلع به اطلس، سیما دیدار و علی‌رضا فرشی با پایان دوران محکومیت از زندان مرکزی تبریز آزاد شدند. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='28512'> <reference source='https://prisonatlas.com/turk_appeal/'> علی‌رضا فرشی، اکبر آزاد، بهنام شیخی و حمید منافی به همراه چند تن دیگر در مراسم بزرگداشت روز جهانی زبان مادری در نسیم‌شهر تهران بازداشت و به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شدند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='36201'> هرانا نوشت با گذشت نزدیک به دو ماه از بازداشت فعالین در ارتباط با مراسم بزرگداشت روز جهانی زبان مادری، خانواده‌هایشان از وضعیت آنها بی‌خبر هستند. زندان اوین و دادستانی تهران پاسخ روشنی دراین‌باره به خانواده‌ها نداده‌اند. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='36202'> <reference source='https://bit.ly/3hnKCuY'> به قید وثیقه از زندان اوین آزاد شد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41984'> بر پایه ابلاغیه‌ای که نسخه‌ای از آن به اطلس ارسال شده و به امضای فرماندار شهرستان مرند رسیده است، صلاحیت علی‌رضا فرشی برای نامزدی در انتخابات مجلس دهم شورای اسلامی رد شد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='28513'> <reference source='https://prisonatlas.com/turk_appeal/'> شعبه یک دادگاه انقلاب بهارستان، چهار تن از بازداشت‌شدگان روز جهانی زبان مادری در نسیم‌شهر تهران را برای اتهام «تشکیل گروه‌های مخالف نظام» به احکام سنگین محکوم کرد. بر اساس این حکم، علی‌رضا فرشی، اکبر آزاد، بهنام شیخی و حمید منافی (به ترتیب) به ۱۵ سال حبس تعزیری و دو سال تبعید به باغملک، ۱۰ سال حبس تعزیری و دو سال تبعید به دره‌شهر، ۱۰ سال حبس تعزیری و دو سال تبعید به مسجد سلیمان و ۱۰ سال حبس تعزیری و دو سال تبعید به ازنا محکوم شدند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='42010'> <reference source='https://t.me/Amnesty_International/610'> عفو بین‌الملل، همزمان با روز جهانی زبان مادری، با انتشار اطلاعیه‌ای خطاب به جمهوری اسلامی خواستار لغو فوری حکم صادر شده علیه علی‌رضا فرشی شد. این سازمان در توصیف آقای فرشی نوشته است: > شجاع، اوست که برای تحقق حقوق اقلیت‌ها کمپین به راه می‌اندازد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='28520'> <reference source=''> در محل کار خود بازداشت شد. ماموران اداره اطلاعات تهران پس از بازرسی و تفتیش محل کار آقای فرشی، او را به بازداشتگاه منتقل کردند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='28514'> <reference source='https://prisonatlas.com/turk_appeal/'> علی‌رضا فرشی دیزجیکان، اکبر آزاد، بهنام شیخی و حمید منافی نادارلی، هر کدام توسط شعبه ۵۴ دادگاه تجدید نظر تهران به ریاست قاضی بابایی، به دو سال زندان و دو سال تبعید به باغنمک محکوم شدند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='29728'> <reference source='https://prisonatlas.com/%d8%b9%d9%84%db%8c%d8%b1%d8%b6%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d8%b4%db%8c/'> به گزارش اطلس، از بازداشتگاه ۲۰۹ به بند ۴ زندان اوین انتقال یافت. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='29990'> <reference source='https://prisonatlas.com/%d8%b9%d9%84%db%8c%d8%b1%d8%b6%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d8%b4%db%8c%d8%8c-%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84-%d8%a7%d8%aa%d9%86%db%8c%da%a9%db%8c-%d8%aa%d8%b1%da%a9%d8%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%b2%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86/'> به گزارش اطلس، به قید وثیقه آزاد شد </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='31666'> <reference source=''> بهنام شیخی، حمید منافی نادارلی و علی‌رضا فرشی برای اجرای حکم بازداشت شدند. بازداشت آقای فرشی بدون ارائه حکم قضایی و با اعمال ضرب‌وجرح صورت گرفته است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='31727'> <reference source='https://prisonatlas.com/علیرضا-فرشی-و-بهنام-شیخی-از-ضرب-و-شتم-خ/'> به گزارش اطلس، علی رضا فرشی و بهنام شیخی در تماسی تلفنی به خانواده خود اطلاع داده‌اند: > هنگام بازداشت مورد ضرب و شتم قرار گرفتیم.» ماموران موقع دستگیری این افراد، از ارائه حکم جلب خودداری کرده بودند که مقاومت آن‌ها را در پی داشته است. این امر موجب اقدام به «ضرب و شتم این دو فعال اتنیکی از سوی ماموران شده بود </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='35333'> <reference source='https://www.hra-news.org/letters/a-819/'> او با نوشتن نامه‌ای سرگشاده خطاب به ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه در خصوص ضرب و شتم و هتاکی به خود توسط ماموران در زمان بازداشت اعتراض کرد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='31826'> <reference source='https://prisonatlas.com/سه-فعال-اتنیکی-ترک-به-بند-هشت-زندان-اوین/'> در تماسی تلفنی به خانواده خود خبر داد که در بند ۸ زندان اوین نگه‌داری می‌شود </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='42016'> بر پایه رونوشت شکایت‌نامه ارسال شده به اطلس، علی‌رضا فرشی از بازپرس شعبه سوم بازپرسی دادسرای ناحیه ۳۳ تهران (اوین)، ضابطین قضایی که هنگام بازداشت، او را در تاریخ ۳۱تیر۱۳۹۹ مورد ضرب‌وجرح قرار داده بودند و همچنین از بازجویان پرونده‌اش شکایت کرد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='35334'> <reference source='https://www.hra-news.org/2020/hranews/a-26103/'> در پی شیوع کرونا در بین زندانیان بند ٨ زندان اوین، علی‌رضا فرشی به همراه ۲۶ تن از زندانیان سیاسی این بند با تحصن در حیاط زندان خواستار رسیدگی فوری به شرایط پیش‌آمده در این اندرزگاه شدند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='32174'> <reference source='https://www.hra-news.org/letters/a-823/'> با نوشتن نامه‌ای خطاب به معاون قضایی زندان اوین خواستار رسیدگی به وضعیت زندان و رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی در دوران شیوع کرونا شده است. او در بخشی از نامه با اشاره به عدم موافقت با مرخصی زندانیان می‌گوید: > آیا قرار است زندان به قتلگاه زندانیان تبدیل شود؟» > او در بخش دیگری از نامه خود نوشته «تمام محوطه‌های زندان مملو از جمعیت زندانیان است که بدون رعایت هیچ پروتکل بهداشتی، نفس در نفس هم زندگی می‌کنند و لوازم بهداشتی و ضدعفونی‌کننده کافی نیز در اختیارشان قرار ندارد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='32104'> <reference source='https://bit.ly/3246rbm'> به گزارش اطلس، محل نگه‌داری سه فعال اتنیکی ترک، به دنبال اعتراض زندانیان بند ۸ اوین نسبت به وضعیت بهداشتی و شیوع بیماری کرونا در این زندان، تغییر یافته است. این افراد در تماس‌های تلفنی جداگانه با خانواده از تغییر بندهای خود خبر داده‌اند. طبق این گزارش، بهنام شیخی به اندرزگاه ۴ اوین، حمید منافی نادارلی به سالن ۸ اندرزگاه ۸ و علی‌رضا فرشی به سالن ۹ اندرزگاه ۸ منتقل شده‌اند </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='32510'> <reference source='https://bit.ly/3kmExyJ'> به گزارش اطلس، علیرضا فرشی در تماس کوتاهی با خانواده‌اش از انتقال خود به قرنطینه بند ۱ تیپ ۵ زندان فشافویه تهران خبر داده است. یک منبع آگاه درمورد دلیل انتقال آقای فرشی به زندان فشافویه گفت: > احتمال دارد انتقال آقای فرشی به زندان فشافویه در راستای افزایش فشار به او پس از نامه نگاری در خصوص نحوه بازداشت، مراحل رسیدگی و همچنین وضعیت بد زندان اوین باشد </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='32710'> <reference source='https://bit.ly/2FR3DXW'> به گزارش اطلس، علی‌رضا فرشی از قرنطینه تیپ ۵ زندان فشافویه به اتاق ۱۲ سالن ۲ اندرزگاه ۲ این تیپ منتقل شد </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='32873'> <reference source='https://www.hra-news.org/letters/a-829/'> علی‌رضا فرشی با نوشتن نامه‌ای خطاب به ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه خواستار رعایت حقوق متهمان و برخورد با بازجویان خاطی وزارت اطلاعات شد. او در بخشی از این نامه نوشته است: > چه کسی آن‌ها را برای عمل بر اساس قانون می‌تواند تحت آموزش قرار دهد؟ آیا آن‌ها مرجع تایید صلاحیت همه هستند و خود نیز نیازی به تایید صلاحیت شدن ندارند؟ چه کسی و کسانی آن‌ها را به وزارت اطلاعات جذب می‌کند و چرا در برابر رفتارهای غیر انسانی و شقاوت‌های غیر قانونی آن‌ها قد علم نمی‌کنند؟ </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='34433'> <reference source='http://bit.ly/3cc7e0B'> پلتفرم همکاری سازمان‌های سیاسی آذربایجان (آزوح، دیرنیش، گادپ) با انتشار بیانیه‌ای ضمن اشاره به آزادی لطیف حسنی، خواستار آزادی بی قید و شرط عباس لسانی، علی‌رضا فرشی، سیامک میرزایی، یوسف کاری و دیگر زندانیان عقیدتی و سیاسی آذربایجانی شدند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='42019'> <reference source='https://www.youtube.com/watch?v=9eGIhHJa3YU'> مستند «آنا دیلیم»، ساخته محمد علی‌مرادی، روزنامه‌نگار و مستندساز اهل تبریز، درباره فعالیت‌های علی‌رضا فرشی در حوزه دفاع از حقوق زبانی اتنیک‌های ساکن در ایران منتشر شد. این مستند با محوریت کمپین «هر کنده بیر تورک کیتاب ائوی» (در هر روستا یک کتابخانه تُرکی)، به روایت اقدامات علی‌رضا فرشی در این کمپین پرداخته است. علی‌رضا فرشی طی حدود یک دهه گذشته با بنیان‌گذاری این کمپین، ده‌ها کتابخانه شامل هزاران جلد کتاب را در روستاهای تُرک‌نشین ایران تاسیس کرده است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='35335'> <reference source='https://www.hra-news.org/2021/hranews/a-28857/'> جلسه بازپرسی علیرضا فرشی به‌صورت مجازی در شعبه سوم بازپرسی دادسرای اوین در خصوص پرونده‌ای دیگر برگزار شد. دادگاه در این جلسه او را به «اجتماع و تبانی برای اقدام علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» متهم کرد. آقای فرشی جلسه دادگاه را «نمایشی» خواند و گفت زمان جلسه رسیدگی به پرونده برخلاف قانون آیین دادرسی کیفری تنها ۱۲ ساعت پیش از برگزاری به او اعلام شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41976'> علی‌رضا فرشی هم‌زمان با تحمل دوران حبس، در تماس تلفنی با نزدیکان خود از گشایش یک پرونده جدید علیه او خبر داد. به گفته یک منبع مطلع به اطلس، آقای فرشی به نزدیکان خود گفته است که وزارت اطلاعات علیه او «پرونده‌سازی» کرده است. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='35328'> <reference source='https://bit.ly/3fuzGfG'> علی‌رضا فرشی جهت برگزاری جلسه دادگاه به شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران منتقل شد. ایران وایر نوشت این جلسه بدون اطلاع قبلی آقای فرشی برگزار شده و وکیل آقای فرشی نیز به‌علت عدم اطلاع از زمان جلسه در دادگاه حضور پیدا نکرده است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='35383'> <reference source='https://bit.ly/3wrxMCA'> رادیو زمانه نوشت علیرضا فرشی با انتشار یک فایل صوتی از درون زندان اعلام کرده در یک روند کاملا ناعادلانه محکوم شده است. او همچنین گفته دادگاه در روز ۲۶ اسفند «بدون حضور وکیل» و تنها به‌مدت «پنج دقیقه» برگزار شده است. علی‌رضا فرشی در این فایل صوتی در ارتباط با مصادیق صدور حکم علیه خود نیز اعلام کرده است که از دید مقامات قضایی صادرکننده حکم، «وقف کتاب‌های تُرکی به روستاهای دورافتاده آذربایجان از دلایل صدور حکم تبلیغ علیه نظام» و «انتشار تصاویر زندانیان آذربایجانی از جمله عباس لسانی یکی از دلایل اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی کشور»، عنوان‌شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='35382'> <reference source='https://bit.ly/3fDsVZ7'> به گزارش رادیو زمانه، شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ایمان افشاری، علیرضا فرشی را بابت اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» به سه سال و شش ماه حبس تعزیری و بابت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به هشت ماه حبس تعزیری محکوم کرد. او همچنین به دو سال محرومیت از عضویت در دستجات و احزاب سیاسی و دو ماه کار اجباری در بخش بازیافت شهرداری محکوم شده است. با اعمال ماده ۱۳۴، سه سال و شش ماه و یک روز از این حکم قابل اجراست. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='35790'> <reference source='https://www.hra-news.org/2021/hranews/a-30000/'> به مرخصی آمد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='35825'> <reference source='https://www.hra-news.org/2021/hranews/a-30051/'> با پایان ایام مرخصی به زندان بازگشت. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='35959'> <reference source='https://www.hra-news.org/2021/hranews/a-30224/'> به گزارش هرانا، حکم چهار سال و دو ماه حبس تعزیری آقای فرشی بابت اتهامات «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدید نظر استان تهران به ریاست قاضی احمد زرگر عینا تایید شد. با اعمال ماده ۱۳۴، سه سال و شش ماه و یک روز از این حکم قابل اجراست. او همچنین به مجازات تکمیلی مبنی بر دو سال محرومیت از عضویت در دستجات و احزاب سیاسی و دو ماه کار اجباری در بخش بازیافت شهرداری محکوم شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='36203'> <reference source='https://www.hra-news.org/2021/hranews/a-30706/'> هرانا نوشت آقای فرشی جهت انجام معاینات و آزمایشات پزشکی به بخش غدد و متابولیسم بیمارستان لقمان حکیم منتقل شد. او اخیرا دچار افزایش قند خون، کم‌سویی و عفونت چشم چپ و کرختی دست راست شده است. عدم رسیدگی مناسب به مشکل دیابت این زندانی در روزهای اخیر باعث ایجاد رعشه در بدن او شده بود. ایران‌وایر نیز نوشته است که علی‌رضا فرشی در آخرین تماس تلفنی با نزدیکان خود گفته است در محل نگه‌داری او لیستی از ۱۸ فعال سیاسی - عقیدتی که عمدتاً پس از تظاهرات سراسری آبان ۱۳۹۸ دستگیر شده‌اند و وی نیز در بین آن‌ها قرار دارد، تهیه شده است و از آن‌ها به‌عنوان «زندانیان ممنوعه» یاد می‌شود؛ زندانیانی که از دسترسی به امکانات عمومی منع شده‌اند. فرشی گفته است این زندانیان سیاسی در صورت اعتراض به وضع موجود، با جابه‌جایی چند روزه به بند زندانیان جرایم خطرناک، مورد اذیت و ضرب و شتم شدید قرار می‌گیرند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='42018'> <reference source='https://iranhr.net/fa/statement/51/'> هجده نهاد و سازمان مدافع حقوق بشر در ایران با انتشار بیانیه‌ای مشترک ضمن ابراز نگرانی درباره بدرفتاری‌های متعدد با علیرضا فرشی، خواستار آزادی فوری و دسترسی او به خدمات پزشکی لازم شدند. نهادهای امضاکننده این بیانیه ضمن محکوم کردن رفتار «ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز» مسئولان زندان تهران بزرگ علیه آقای فرشی، خواستار پیگرد قانونی مامورانی شدند که به‌طور غیرقانونی با علیرضا فرشی بدرفتاری یا او را «شکنجه» کرده‌اند. در بخشی از این بیانیه آمده است: > شواهد نشان می‌دهد که علیرضا فرشی پس از یک دادگاه کاملا ناعادلانه محکوم شده است و ما بیمناک‌ایم از این‌که وی در رابطه با فعالیت مسالمت‌آمیز خود برای حقوق اقلیت‌های اتنیکی در ایران هدف قرار گرفته باشد، که وی را به یک زندانی عقیدتی تبدیل خواهد کرد.» > انتشار خبر وخامت وضعیت جسمی علیرضا فرشی در زندان تهران بزرگ و عدم رسیدگی پزشکی مناسب به این زندانی سیاسی باعث شکل‌گیری کمپینی در حمایت از وی در روزهای اخیر شده است. کاربران شبکه‌های اجتماعی با ترند کردن هشتک علیرضا فرشی، خواستار آزادی او شده‌اند. فعالان مدنی در شهرهای تبریز و مرند نیز با چاپ و توزیع گسترده تراکت در سطح شهر و آویختن بنر در یکی از خیابان‌های اصلی شهرستان مرند که روی آن نوشته شده «جان علیرضا فرشی در خطر است ، به بی‌اعتنایی مسوولان قضایی و مقام‌های زندان نسبت به‌ سلامتی زندانیان سیاسی اعتراض کرده‌اند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='36642'> <reference source='https://iranwire.com/fa/provinces/51922'> شعبه ۱۱ دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی علیرضا فرشی را رد کرد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='42027'> علیرضا فرشی، هم‌زمان با آغاز سال تحصیلی جدید، به دلیل تداوم عدم تدریس زبان و ادبیات اتنیک‌های غیرفارس در ایران، دست به اعتصاب غذای سه روزه زد. او با انتشار نامه‌ای سرگشاده که به دو زبان تُرکی و فارسی از داخل زندان منتشر کرده است، در کنار اعتراض به عدم اجرای اصل ۱۵ «قانون اساسی» مبنی بر تدریس ادبیات اقوام در مدارس، به «قضاوت‌های ظالمانه و ناعادلانه قضات نظام جمهوری اسلامی در پرونده‌های تشکیل شده برای فعالان مدنی»، «تمرکز ثروت و قدرت در مرکز ایران» و «اعمال تبعیض علیه مناطق حاشیه و ساکنان آن» اعتراض کرده است. همزمان «عباس لسانی»، زندانی سیاسی محبوس در زندان مرکزی اردبیل نیز در حمایت از مطالبات «علیرضا فرشی»، دست به اعتصاب غذا زد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='37032'> <reference source=''> به گفته یک منبع آگاه به اطلس، شماری از زندانیان سیاسی محبوس در تیپ دو زندان تهران بزرگ توسط تعدادی از زندانیان متهم به جرائم عمومی مورد ضرب‌وجرح قرار گرفتند. در جریان این حادثه شاپور احسانی‌راد، پویا قبادی، اسماعیل گرامی، اکبر باقری و اکبر فراجی آسیب دیده و تعدادی از آنها جهت درمان به بهداری زندان منتقل شدند. این منبع مطلع در ادامه به اطلس گفت که در پی بروز این درگیری، ۱۴ تن از زندانیان سیاسی این بند به بند یک تیپ دو زندان تهران بزرگ منتقل شدند. انتقال این زندانیان به سالن یک که با عنوان بند دربسته شناخته می‌شود و دارای شرایط غیراستاندارد و نامناسب است، با حضور گارد ویژه و شماری از مقامات زندان به صورت اجباری صورت گرفت. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='37741'> <reference source='https://iranwire.com/fa/news/tehran/54816'> ایران‌وایر نوشت برای دو ماموری که در تاریخ ۳۱ تیر ۱۳۹۹ علی‌رضا فرشی را مورد ضرب‌وجرح قرار داده بودند، قرار منع تعقیب صادر شده است. این حکم را شعبه سوم بازپرسی دادسرای اوین صادر کرده است. آقای فرشی هنگام بازداشت، او از ناحیه سر، صورت، گلو و دو چشم آسیب دید. به دلیل آسیب‌دیدگی شدید چشم و بنا به تشخیص پزشک، نیاز به انجام جراحی پیوند قرنیه دارد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='37902'> <reference source='https://iranwire.com/fa/news/tehran/55240'> علیرضا فرشی و حجت‌الله رافعی در اعتراض به تبعیض‌های فرهنگی اعمال‌شده توسط جمهوری اسلامی علیه اتنیک‌های ساکن در ایران و در حمایت از اعتراضات کارگران و معلمان دست به اعتصاب غذای سه روزه زدند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='39277'> <reference source='https://www.hra-news.org/2022/hranews/a-33227/'> به مرخصی درمانی آمد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='39276'> <reference source='https://www.instagram.com/p/CdXXUh8jA9k/'> علیرضا فرشی که در مرخصی درمانی به‌سر می‌برد در صفحه اینستاگرامی شخصی خود از تمدید مدت مرخصی‌اش‌ تا پایان خرداد خبر داد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41582'> شعبه ۱۰۱ دادگاه عمومی فشافویه تهران، هشت تن از فعالان مدنی و سیاسی را در پرونده‌ای مشترک مجموعا به ۹۲ ماه حبس و ۴۰۰ ضربه شلاق محکوم کرد. بر پایه دادنامه ارسال شده برای اطلس، علی‌رضا فرشی، اسماعیل گرامی، پویا قبادی بیستونی، اکبر باقری، داوود عبداللهی، اکبر فراجی، شاپور احسانی‌راد و شهاب سلطانیان، به اتهام اخلال در نظم زندان موضوع ماده ۶۱۸ ق.م.ا. هرکدام به ۱۱ ماه و ۱۵ روز حبس و ۵۰ ضربه شلاق محکوم شدند. این حکم توسط محمدحسین کچوئی هارلنگ، دادرس شعبه ۱۰۱ عمومی فشافویه و در ارتباط با درگیری بین زندانیان در مهر۱۴۰۰، صادر شده است. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41974'> به گفته یک منبع مطلع به اطلس، شعبه یک اجرای احکام دادسرای ناحیه ۳۳ مقدس تهران (اوین)، علی‌رضا فرشی را جهت تحمل باقی‌مانده حبس احضار کرد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41973'> شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران، با استناد به ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری، با تجمیع دو پرونده مربوط با سال ۱۳۹۲ و سال ۱۳۹۹ علیرضا فرشی، او را مجموعا به پنج سال حبس محکوم کرد. به گفته یک منبع مطلع به اطلس، آقای فرشی به اتهام اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی موضوع ماده ۶۱۰ قانون مجازات اسلامی به چهار سال حبس و بابت اتهام تبلیغ علیه نظام موضوع ماده ۵۰۰ قانون مجازات اسلامی به یک سال حبس محکوم شده است. این منبع می‌گوید این حکم، پس از مراجعه علیرضا فرشی به شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران، به‌صورت شفاهی به او ابلاغ شده است. بر پایه ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی چهار سال از این حکم قابل اجرا است. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='41975'> علی‌رضا فرشی برای تحمل باقی‌مانده محکومیت خود، بازداشت و به زندان اوین منتقل شد. به گفته یک منبع مطلع به اطلس، آقای فرشی پس از معرفی خود به زندان تهران بزرگ، بازداشت و با پابند و دست‌بند به زندان اوین منتقل شده است. این منبع می‌گوید ماموران اجازه برداشتن وسایل شخصی آقای فرشی از زندان تهران بزرگ را به او نداده‌اند. آقای فرشی درحالی به زندان بازگرانده شده است که کماکان بخیه قرنیه چشم او کشیده نشده و روند درمان بیماری دیابت او ادامه داشته است. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='42650'> به گفته یک منبع مطلع به اطلس، علی‌رضا فرشی در تماس با خانواده خود اعلام کرده است که او، اکبر نعیمی و توحید امیرامینی که همگی در بند ۴ زندان اوین محبوس هستند در حادثه آتش‌سوزی این زندان آسیبی ندیده‌اند. همزمان با اعتراضات سراسری در ایران که در واکنش به کشته شدن «مهسا امینی» آغاز شد، عصر روز شنبه ۲۳مهر۱۴۰۱، بخشی از زندان اوین دچار آتش‌سوزی شد. در این حادثه شماری از زندانیان جان خود را از دست دادند، تعدادی به دلیل ضرب‌وجرح توسط ماموران زندان زخمی و شماری دیگر بر اثر استنشاق گاز اشک‌آور و دود ناشی از آتش دچار مسمویت شدند. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='43359'> <reference source='https://www.hra-news.org/2022/hranews/a-37748/'> شعبه ۷۸ دادگاه تجدیدنظر استان تهران هشت زندانی سابق زندان تهران بزرگ را از اتهامات انتسابی تبرئه کرد. بر اساس حکم منتشر شده در هرانا، علی‌رضا فرشی، شاپور احسانی‌راد، اکبر فراجی، شهاب سلطانیان، اسماعیل گرامی، اکبر باقری، پویا قبادی بیستونی و داوود عبدالهی، از اتهام اختلال در نظم زندان تبرئه شدند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='46896'> <reference source='https://bit.ly/3I16Otr'> جمعی از زندانیان سیاسی اوین با انتشار نامه‌ای درباره مردم زلزله‌زده خوی نوشتند: > زلزله هزاران خانه را تخریب و پس لرزه‌هایش که حالا شمار آن بالای صد رسید است مدام بر حجم خسارات دیگر خانه‌ها می‌افزاید و با فرو ریختن این دیوارها بار دیگر همچون فجایع بم، ورزقان، سرپل‌ذهاب، کوت‌عبدالله، پل‌دختر، آق‌قلا و غیره پرده فقر و محرومیتی فرو می‌ریزد که رنج و آسیب پذیری مردمان ما را دو چندان کرده است. آن‌ها در ادامه این نامه که کولبرنیوز منتشر کرده نوشتند: > دستگاه حاکمیت هم در حالی اراده خود را حاضرِ مطلوب بر صحنه و بحران را مدیریت شده تبلیغ می‌کند که پس از گذشت یک هفته بیش از پنجاه درصد مردم خوی ماشین‌خواب و پنجاه هزار نفر متارکه از شهر و ده‌ها هزار نفر با خیابان‌نشینی فاقد دریافت هرگونه کمک‌های دولتی هستند.» آن‌ها با اشاره به سرمای طاقت‌فرسا، کمبود نان‌‌‌‌، غذا و چادر از «ناکارآمدی حکومت در کمک به مردم خوی نوشته‌اند. در پایان این نامه، آن‌ها ضمن ابراز هم‌دردی با مردم زلزله‌زده خوی، از سایر مردم برای پیوستن به کارزار کمک حداکثری به مردم خوی دعوت کردند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='47042'> <reference source='https://www.instagram.com/p/Coa2f5lsmk6/'> علی‌رضا فرشی از زندان اوین آزاد شد. او پس از آزادی با انتشار پستی در صفحه اینستاگرام خود درباره فرایند آزادی‌اش نوشت که در حالی مشمول «عفو» شده است که تنها ۹ ماه از دوران محکومیتش باقی‌مانده و طی این مدت نیز با آزادی‌اش موافقت نشده بود. فرشی در ادامه این پست خبر داده که «حمیدی»، معاون قضایی زندان اوین، به او گفته است که باید روز یکشنبه هفته آینده خود را به شعبه اجرای احکام دادسرای اوین معرفی کند تا درباره مجازات تکمیلی مبنی دو سال اقامت اجباری در باغملک خوزستان که پیش‌تر علیه او صادر شده بود، تصمیم‌گیری شود. قوه‌ قضاییه ایران، روز ۱۶بهمن۱۴۰۱ با صدور بخشنامه‌ای اعلام کرد روند آزادی شماری از بازداشت‌شدگان خیزش سراسری ۱۴۰۱ و سایر محکومان، به جریان افتاده است. بر اساس گزارش خبرگزاری میزان، ارگان رسمی قوه قضائیه و اظهارات سخنگوی قوه قضائیه جمهوری اسلامی، این «عفو» به مناسبت سالگرد انقلاب ۵۷ و مشروط به ابراز «ندامت» زندانیان بوده و شامل پرونده‌هایی با اتهاماتی نظیر «ارتباط با گروه‌های معاند و برانداز» و «تخریب اموال دولتی» نمی‌شود. با این حال بسیاری از زندانیان آزادشده در قالب ویدیو و متن اظهار کردند که درخواست عفو نداده و ابراز ندامت نکرده‌اند. حتی ویدیوهایی از فعالان زن منتشر شده که آن‌ها را در حالی نشان می‌دهد که بلافاصله پس از آزادی، در مقابل زندان بی‌حجاب ایستاده و علیه حکومت شعار می‌دهند. همچنین آزادی زندانیان تحت عنوان «عفو» با واکنش گسترده مواجه و از سوی برخی از فعالان شبکه‌های اجتماعی و سازمان‌های حقوق بشری به‌عنوان یک اقدام تبلیغاتی در جهت بازسازی چهره علی خامنه‌ای تلقی شد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='47150'> <reference source='https://www.instagram.com/p/CojogTEsenM/'> علی‌رضا فرشی با انتشار پستی در صفحه اینستاگرام خود خبر داد که آزادی او از زندان در پی تخفیف مجازات بوده و مشمول عفو نشده است. او در این پست نوشته است که پس از مراجعه به شعبه یک اجرای احکام دادسرای اوین، رئیس شعبه به او اعلام کرده است که باید برای تحمل دو سال اقامت اجباری در باغملک خوزستان، دو هفته دیگر خود به این شعبه معرفی کند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='51048'> <reference source='https://www.instagram.com/p/CsBAiCys0Ra/'> برای اجرای دو سال اقامت اجباری احضار شد. علی‌رضا فرشی با انتشار پستی در صفحه اینستاگرامش نوشت، از شعبه یک اجرای احکام دادسرای اوین با تماس گرفته و خواستند تا هفته آینده برای اجرای حکم اقامت اجباری در باغملک خوزستان به این شعبه مراجعه کند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='51518'> <reference source='https://www.instagram.com/p/CsfsxVaMLFJ/'> علی رضا فرشی با انتشار پستی در صفحه اینستاگرام خود از اجرای حکم اقامت اجباریش در شهرستان باغملک خوزستان خبر داد. آقای فرشی یک روز پس از این پست اینستاگرامی، استوری‌هایی در صفحه‌اش منتشر کرد که نشان می‌داد او برای گذراندن دوران اقامت اجباری خود را به شعبه اجرای احکام شهرستان باغملک معرفی کرده است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='51757'> <reference source='https://www.instagram.com/p/CtCVh1LAMDf/'> با انتشار پستی در صفحه اینستاگرامش خبر داد که به حکم تبعید به باغملک خوزستان تمکین نخواهد کرد. علی‌رضا فرشی در این پست نوشته است: > اعلام می‌کنم که با توکل به الله جل جلاله در برابر این حکم ظالمانه و غیرانسانی تمکین نخواهم کرد و بعد از اتمام دوره مرخصی ۲۰ روزه اخیرم به شهر باغملک استان خوزستان بازنخواهم گشت. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='57933'> <reference source='https://fa.arcdh.eu/1402/06/15/%d9%81%d8%b9%d8%a7%d9%84-%d9%85%d9%84%db%8c-%d9%85%d8%af%d9%86%db%8c-%d8%a2%d8%b0%d8%b1%d8%a8%d8%a7%db%8c%d8%ac%d8%a7%d9%86%d8%9b-%d8%b9%d9%84%db%8c%d8%b1%d8%b6%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d8%b4%db%8c/'> طی تماس تلفنی به پلیس فتا شهر مرند احضار شد. به گزارش ارک، مامورین پلیس فتا از وی خواسته‌اند تا در پلیس آگاهی مرند نزد «سرگرد راستی» حاضر شود. بر اساس این گزارش آقای فرشی اعلام کرده به‌دلیل غیرقانونی بودن احضار، در مکان مورد اشاره حاضر نخواهد شد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='57932'> <reference source='https://tinyurl.com/a69nfxt3'> به گزارش ایران‌وایر علی‌رضا فرشی با انتشار پستی در صفحه اینستاگرامش نوشت، به‌رغم سکونتش در شهر مرند استان آذربایجان شرقی، پرونده‌ای جدید با اتهام تبلیغ علیه نظام در دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان بهارستان در استان تهران علیه او تشکیل شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='57934'> <reference source='https://www.instagram.com/p/C29m_OSN38X/?utm_source=ig_web_copy_link'> به گزارش صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی، طی ابلاغیه‌ای که دریافت کرده، مقرر شده است طی پنج روز آتی جهت دفاع از اتهام تبلیغ علیه نظام در شعبه اول بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب شهر بهارستان استان تهران حاضر شود. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='57936'> <reference source='https://www.instagram.com/p/C3nhAc5tArJ'> به گزارش صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی، با ارسال لایحه‌ای اعتراضی به دادسرای بهارستان اعلام کرده با توجه به سکونتش در شهر مرند استان آذربایجان شرقی، دادسرای بهارستان صلاحیت محلی رسیدگی به پرونده مرتبط را ندارد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='57935'> <reference source='https://www.instagram.com/p/C3nhAc5tArJ'> به گزارش صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی، طی یک استوری در صفحه اینستاگرام شخصی خود از مختومه شدن پرونده‌اش در دادسرای بهارستان به دلیل عدم صلاحیت رسیدگی این دادسرا خبر داد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='57937'> <reference source='https://www.instagram.com/p/C4JGE_5tloH/?utm_source=ig_web_copy_link'> به گزارش صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی، باقی‌مانده مجازات دو سال اقامت اجباری در شهر باغملک استان خوزستان مشمول بخش‌نامه عفو شده و پرونده مختومه شده است. آقای فرشی پیش‌تر اعلام کرده بود به حکم دو سال تبعید تمکین نکرده است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='57931'> <reference source='https://www.instagram.com/p/C5fn0eZNsx0/?utm_source=ig_web_copy_link'> به گزارش صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی، بر اساس احضاریه ای که توسط شعبه چهارم دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب مرند صادر شد، آقای فرشی باید ظرف مدت پنج روز جهت ادای توضیح بابت اتهام تبلیغ علیه نظام، در آن شعبه حاضر شود. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='57938'> <reference source='https://www.instagram.com/p/C5wM1tVtVv3'> پس از برگزاری جلسه بازپرسی در دادسرای مرند، بی‌قید و شرط آزاد شد. به گزارش صفحه اطلاع رسانی عباس لسانی، در جلسه بازپرسی ایشان مطالب منتشرشده در صفحه اینستاگرامی آقای فرشی، از سوی دادیاری شعبه چهارم دادسرای مرند به‌عنوان مصادیق اتهام تبلیغ علیه نظام مطرح شده بود. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='66745'> <reference source='https://www.instagram.com/p/DFs0KhPNue4'> قرار جلب به دادرسی او بابت اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام توسط علی سراج، بازپرس شعبه اول دادسرای عمومی و انقلاب بهارستان صادر شد. آهراز ضمن اعلام این خبر نوشت استنادات دادسرای شهرستان بهارستان در تایید این اتهام «گزارش اداره اطلاعات» و «تصاویر عکس های منتشر شده از سوی متهم در فضای مجازی» عنوان شده است. بر اساس این گزارش آقای فرشی در اعتراض به بررسی پرونده‌اش در شهری که در آن سکونت ندارد نوشته که یک سال است به این موضوع اعتراض می‌کند و با توجه به تصریح قانون آیین دادرسی کیفری در این مورد، دادسرای بهارستان استان تهران را فاقد وجاهت قانونی در رسیدگی به پرونده‌اش می‌داند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='67097'> <reference source='https://www.hra-news.org/2025/hranews/a-53602/'> جلسه دادگاه رسیدگی به اتهام او برگزار شد. هرانا با انتشار گزارشی نوشت در جریان این جلسه که در غیاب او در شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران برگزار شد، وکیل مدافع آقای فرشی از بابت اتهام تبلیغ علیه نظام، به دفاع از موکل خود پرداخت. در این گزارش، انتشار مطالبی در فضای مجازی، از مصادیق اتهام مطروحه علیه وی عنوان شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='67211'> به گفته یک منبع مطلع به اطلس، توسط شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی محمدتقی تقی‌زاده بابت اتهام تبلیغ علیه نظام به هشت ماه حبس محکوم شد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='68044'> <reference source='https://www.hra-news.org/2025/hranews/a-54440/'> به گزارش هرانا، حکم هشت ماه حبس او، توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران عینا تایید شد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='68330'> <reference source='https://www.hra-news.org/2025/hranews/a-54671/'> هرانا نوشت با دریافت ابلاغیه‌ای، جهت اجرای حکم حبس به شعبه سوم اجرای احکام دادسرای عمومی و انقلاب بهارستان احضار شد. </reference> </coverage-outsourcing>