علیرضا اکبری
علیرضا اکبری، شهروند دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی، از مقامات دفاعی نظامی ایران بود. او در دولت محمد خاتمی، معاون علی شمخانی، وزیر دفاع ایران و همچنین مدتی مشاور او در زمان دبیری شورای عالی امنیت ملی بود. آقای اکبری توسط سیستم قضایی جمهوری اسلامی، به اتهام جاسوسی برای دولت بریتانیا در سن ۶۱ سالگی اعدام شد.
- <coverage-outsourcing id='49803'> <reference source='https://parsi.euronews.com/2023/01/12/iran-published-videos-of-a-former-official-of-the-ministry-of-defense-sentenced-to-death'> به گزارش یورونیوز او به اتهام جاسوسی در این سال بازداشت و به قید وثیقه آزاد شد. درباره این بازداشت و پرونده علیرضا اکبری سوالات و ابهامات زیادی مطرح است. ایرانوایر در این زمینه مینویسد؛ در فیلم اعترافات اجباری که از او بعدها منتشر شد، گفته شده که او سال ۸۷ بازداشت شده اما نزدیکانش بازداشت او را مربوط به سال ۸۸ ذکر میکنند و میگویند که او در این پرونده به دو حبس تعلیقی محکوم شده و استناد وزارت اطلاعات این بوده که در خانه او اسناد طبقه بندی شده وجود دارد. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49798'> <reference source='https://www.bbc.com/persian/iran-64295569'> به گزارش بیبیسی فارسی، بر مبنای فایل صوتی علیرضا اکبری از درون زندان که در اختیار بیبیسی فارسی قرار گرفته، او گفته است که «از سال ۱۳۹۸ با اتهامهای دروغ و پروندهسازی در بازداشت است.» </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49819'> <reference source='https://parsi.euronews.com/2023/01/11/confirmation-of-the-death-sentence-of-alireza-akbari-the-former-deputy-of-the-ministry-of'> احتمالا در حوالی این تاریخ، در دادگاه بدوی به اعدام محکوم شد. یورونیوز نوشت آقای اکبری در شعبه۱۵ دادگاه انقلاب و به حکم قاضی صلواتی به اعدام محکوم شده است، با این حال از جزيیات اتهامات و روند دادگاه او خبری در دست نیست. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49872'> <reference source='https://www.bbc.com/persian/iran-64269739'> حکم اعدام او توسط دیوان عالی کشور تایید شد. مهدی اکبری در گفتگو با بیبیسی فارسی در رابطه با حکم برادرش علیرضا اکبری گفت که این حکم در ابتدا در دیوان عالی کشور تایید نشد و این نهاد از شورای عالی امنیت ملی استعلام کرد که آیا علیرضا اکبری، از سال ۸۸ به اسناد محرمانه دسترسی داشته یا نه؟ اگر دسترسی داشته و این اسناد را در اختیار دولت بیگانه قرار داده، این کار آسیب به امنیت ملی محسوب میشود یا نه؟ و آخر اینکه آیا دولت بریتانیا یک «دولت متخاصم» محسوب میشود یا نه؟ به گفته مهدی اکبری، شورای عالی امنیت ملی در پاسخ تنها تاکید کرده که او از سال ۱۳۸۶ دیگر با این شورا همکاری نداشته. اما به رغم این پاسخ شورا، اینبار دیوان عالی کشور حکم اعدام علیرضا اکبری را تایید کرده است. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49873'> <reference source='https://www.bbc.com/persian/articles/c3g5p3ldlp5o'> به گزارش بیبیسی فارسی، علیرضا اکبری در آخرین روزها در نامهای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد خواست از او حمایت کند. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49808'> <reference source='https://www.theguardian.com/politics/2023/jan/11/uk-asked-to-intervene-iran-prepares-to-execute-ex-deputy-defence-minister-alireza-akbari-mi6'> مریم اکبری، همسر او، به گاردین گفت که همسرش قربانی یک دسیسه و توطئه سیاستگذاریهای داخلی و قدرتی در داخل ایران شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49805'> <reference source='https://www.mizan.news/4592141/%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF/'> خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضائیه، گزارش داد که علیرضا اکبری، به جرم جاسوسی برای بریتانیا به اعدام محکوم شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49804'> <reference source='https://bit.ly/3KjBM1b'> وزارت اطلاعات ایران در اطلاعیهای که در خبرگزاری مهر منتشر شد، او را «یکی از مهمترین عوامل نفوذی سرویس جاسوسی انگلیس خبیث در مراکز حساس و راهبردی کشور» خوانده و گفت او در جریان گرفتن ویزا از سفارت بریتانیا در تهران «توسط مأموران اطلاعاتی مستقر در آن سفارت نشان شده و مورد مصاحبه قرار» گرفته و سپس در سفرهای خود به اروپا «به استخدام تمام عیار» سازمان جاسوسی بریتانیا درآمده است. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49822'> <reference source='https://www.bbc.com/persian/articles/c6p89g7ypymo'> مریم صمدی، همسر علیرضا اکبری، در مصاحبه با بیبیسی فارسی گفت، مقامات در ایران اعضای خانواده را برای «ملاقات آخر» به زندان فراخواندهاند. خانم صمدی گفته است با توجه به روند فرستادن زندانی محکوم به اعدام به انفرادی قبل از اعدام او، نگران اجرای این حکم است. همسر علیرضا اکبری تایید کرده است که درخواست اعاده دادرسی حکم اعدام آقای اکبری در دیوان عالی ایران ثبت شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49806'> <reference source='https://www.bbc.com/persian/articles/c3g5p3ldlp5o'> به گزارش بیبیسی فارسی، جیمز کلورلی، وزیر امور خارجه بریتانیا خواستار توقف حکم اعدام و آزادی فوری او شد. وزارت خارجه بریتانیا در واکنش به سوال بیبیسی فارسی درباره وضعیت علیرضا اکبری، معاون اسبق وزارت دفاع ایران میگوید: > ما از خانواده آقای اکبری حمایت میکنیم و بارها پرونده او را در تماس با مقامهای ایران مطرح کردهایم. اولویت ما اطمینان از آزادی فوری است و بارها بر درخواست خود برای داشتن دسترسی کنسولی تاکید کردهایم. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49807'> <reference source='https://bit.ly/3zjB5i4'> ایرنا، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ویدیویی تقطیع شده از اعترافات اجباری او منتشر کرد. در این فیلم ۹دقیقهای، علیرضا اکبری «دارای ۷۰ ماه سابقه جبهه» معرفی شده و سمتهای پیشین او درج شده و تصاویری از اکبری در کنار افرادی دیده میشود که چهره آنها تار شده است. روی این تصاویر ادعاهایی مانند «ارتباطگیری سفیر و افسر اطلاعاتی MI6 (سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا) با او» در یک نشست دیپلماتیک ذکر شده است. در این بخش از ویدیو علیرضا اکبری در اتاقی دیده میشود که محل آن مشخص نیست و میگوید «کارت سفیر انگلیس را گرفتم و در جیبش گذاشتم». او در این اعترافات میگوید در تماسی تلفنی به سفارت بریتانیا دعوت شده و قول صدور ویزای بلندمدت به او داده شده است. در این ویدیو که در فضاهای مختلف ضبط شده و زمان و شرایط آن مشخص نیست، آقای اکبری میگوید ماموران اطلاعاتی بریتانیا برای او لپتاپی فرستادهاند و گفتهاند «صفحهای برایت درست میکنیم، هر چند وقت یکبار این صفحه را باز کن، ببین و همین که شما آن را باز کنی ما متوجه میشویم.» از جمله افرادی که نامشان در این اعتراف اجباری آمده محسن فخریزاده از چهرههای مهم برنامه هستهای ایران است که در آذر ۱۳۹۹ و زمانی که ریاست «سازمان پژوهشهای نوین دفاعی» را بر عهده داشت، ترور شد. آقای اکبری میگوید از او پرسیده شده که «آیا شخصی مثل فرض کنید آقای دکتر فخریزاده میتواند مثلا اگر چنان پروژهای باشد، درگیر آن پروژه باشد، من میگفتم چرا نمیتواند». اعترافات اجباری او در حالی در خبرگزاری دولتی ایران پخش شد که او پیشتر در فایلی صوتی که توسط بیبیسی فارسی پخش شد، گفته است بیش از ۱۰ ماه زیر شکنجه و بازجویی بوده و تحت فشار و داروهای روانگردان ساعتها اقرارهای ساختگی از او گرفته شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49814'> <reference source='https://www.bbc.com/persian/iran-64251776'> بیبیسی فارسی نوشت در فایل صوتی که از او به دست بیبیسی رسیده، آقای اکبری از داخل زندان توضیح میدهد که حدود ۱۰ ماه در مکانی نامعلوم در سلول انفرادی بوده و بعد به زندان اوین منتقل شده است. او درباره چگونگی ضبط ویدئوهای اعتراف اجباری میگوید: > در هر اتاقی من را میبردند پنج شش دوربین حرفهای بود که زوم میکند و از چهار جهت فیلم میگیرد. بازجوها هم هی بیرون میرفتند توجیه میشدند و برمیگردند. در هفتههای آخر سه چهار بار من را به استودیوهای عظیم بردند. به زور موهایم را رنگ کردند. گفتند حاج آقا گفته خوب نیست ظاهرتان اینطور باشد. من فکر کردم لعنتیها میخواهند آزادم کنند. اما نگو من را به استودیو میبرند.» بر مبنای گزارش بیبیسی، آقای اکبری گفته او در مدتی که قبل از زندان اوین در سلول انفرادی بوده حدود «سه چهار هزار ساعت» بازجویی شده است. او همچنین در این فایل گفته که در برابر برخی سوالها مقاومت میکرده اما به او میگفتهاند دیگر در آستانه آزادی است و «همین چند سوال را جواب بدهد آماده رفتن میشود: > به من میگفتند اگر مقاومت کنی میفرستیم به سیاهچالههای اوین. آن وقت کارت با بازجوی شلاق به دست است که تعزیر میکند. میگفتند آقای دکتر ول کن. تو صاحب انقلابی. شأن شما این نیست. اما من گاهی مقاومت میکردم یکی داد میزد: بیا این آشغال را ببر بنداز گوشه اوین.» بیبیسی در ادامه نوشته است که در این فایل صوتی علیرضا اکبری میگوید بعد از «تمام شدن کارشان او را به دادگاه و سلول انفرادی اوین بردند. در این گزارش آمده است که آقای اکبری گفته او در دادگاه با بخشی از حرفهایش مواجه شده که وقتی پخش شده، باور نمیکرده حرفهای خودش باشد: > گفتم خدا لعنتتان کند اینها را چطور درست کردید؟ آنقدر به من دارو میدادند که نمیدانستم کجا هستم. پزشکشان ساعت ۱۲ شب یا صبح و وقت و بیوقت میآمد. وقتی حالم بد میشد او را بغل میکردم و گریه میکردم که نمیدانم کجا هستم اما او دوباره دارو میداد. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49874'> <reference source='https://www.bbc.com/persian/articles/c3g5p3ldlp5o'> بیبیسی فارسی در رابطه با دلایل بازداشت او نوشت، علیرضا اکبری در فایل صوتی که ارسال کرده گفته که استناد وزارت اطلاعات به یک هدیه است که او به دبیر شورای عالی امنیت ملی داده است: > وزارت اطلاعات ادعا میکند که بنده دبیر شورای عالی امنیت ملی [شمخانی] را در سال ۱۳۹۷ یا ۱۳۹۸ ملاقات کردهام و یک شیشه عطر و یک پیراهن به او هدیه دادهام و آقای شمخانی اطلاعات سری مملکت را به من داده و من به بیگانه دادهام.» > بر مبنای فایل صوتی او از قاضی پرسیده که اگر دبیر شورای عالی امنیت ملی یا رییسجمهور در قبال یک شیشه عطر اطلاعات دادهاند، چرا آنها را احضار نمیکند که «قاضی گفت 'من قدرت ندارم آنها را احضار کنم اما تو را نابود میکنم.'» > به گفته آقای اکبری در جریان روند دادرسی قرار بوده او با «وثیقه کم» آزاد شود اما وزارت اطلاعات ایران «سه نوبت» مانع این کار شده است. > در فایل صوتی آقای اکبری گفته شعبه نهم دیوان عالی حکم اولیه او را نقض کرده و خواستار اطلاعات بیشتر از شورای عالی امنیت ملی درباره امکان دسترسی او به اطلاعات شده است اما وزارت اطلاعات «با تهدید قاضی» و «اعمال نفوذ حکم مورد نظر خود را اعمال کرده است. در گزارش بیبیسی فارسی ذکر شده است که خانواده آقای اکبری گفتهاند آنها حتی اختیار انتخاب وکیل برای او نداشتهاند. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49821'> <reference source='https://www.bbc.com/persian/iran-64269739'> مهدی اکبری، برادر علیرضا اکبری، به بیبیسی فارسی گفت که برادرش با دعوت علی شمخانی به ایران دعوت شده بود و به رغم نقایصی که در پرونده او وجود دارد، به اعدام محکوم شده است. او در این گزارش به بیبیسی گفته که آقای اکبری در تیرماه سال ۹۸ به ایران برگشته و از همان ابتدا «تحت چتر امنیتی وزارت اطلاعات» قرار گرفت و بازجوییها از او در خانههای امن وزارت اطلاعات و هتلهای مختلف آغاز شده است. به گفته مهدی اکبری در این بازجوییها، به مرور پرسشهایی مطرح شدهاند که به نگرانی علیرضا اکبری دامن زده و موجب شده تا او موضوع این پرسشها را با علی شمخانی در میان بگذارد. مهدی اکبری در ادامه گفته که «برادر من به آقای شمخانی گفته که اینها پرسشهایی مطرح میکنند که بوی خوشی از آن به مشام نمیرسد. آقای شمخانی میگوید که شما اطمینان داشته باش و شما که کاری انجام ندادی. بعد آقای شمخانی پرسیده که آیا میگویند که با سرویس (اطلاعاتی بریتانیا) همکاری داری؟ برادر من پاسخ داده بله میگویند که من با سرویس اطلاعاتی انگلستان همکاری داشتم.» برادر علیرضا اکبری درباره روند محاکمه به بیبیسی گفت که «او در ابتدا، به همکاری با دول متخاصم متهم شده بود که بر اساس ماده ۵۰۸ قانون مجازات اسلامی، یک تا ۱۰ سال زندان در پی دارد، اما او همچنان تحت فشار بوده که اعترافاتش را در دادگاه تایید کند و در نهایت قاضی ابوالقاسم صلواتی، اتهام او را به «فساد فیالارض» تغییر داده و برایش حکم اعدام صادر کرده است.» آقای اکبری همچنین گفته است که در سه سال و سه ماه گذشته، او به همراه دیگر اعضای خانواده - از جمله همسر، فرزندان، خواهر و برادر دیگر علیرضا اکبری - تحت فشار بسیار زیادی بودهاند و همه تلاشهایشان برای اینکه «این پرونده به مسیر و واقعی و درست هدایت شود» شکست خورده است. او تاکید کرد که برادرش همچنان در زندان رجاییشهر در انفرادی و در آستانه اعدام است. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49830'> <reference source='https://www.bbc.com/persian/iran-64264979'> به گزارش بیبیسی فارسی، ریشی سوناک، نخستوزیر بریتانیا، اعدام آقای اکبری را محکوم کرد و گفت: > این یک اقدام بی رحمانه و بزدلانه بود که توسط یک رژیم وحشی و بدون احترام به حقوق بشر مردم خود انجام شد.» همچنین جیمز کلورلی، وزیر امورخارجه بریتانیا در توییتر نوشت، «این اقدام وحشیانه به شدیدترین وجه ممکن باید محکوم شود. بر مبنای گزارش بیبیسی، مقامهای بریتانیا تاکید کردهاند این اقدام ایران بدون پاسخ نخواهد ماند. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49810'> <reference source='https://bit.ly/42Lx17P'> اعدام شد. میزان، مرکز رسانه قوه قضاییه اعلام کرد که حکم علیرضا اکبری اجرا شده است. در این خبر آمده که «حکم علیرضا اکبری فرزند علی دارای تابعیت مضاعف ایرانی-انگلیسی که به اتهام افساد فیالارض و اقدام گسترده علیه امنیت داخلی و خارجی کشور از طریق جاسوسی برای دستگاه اطلاعاتی دولت انگلیس در ازای دریافت دستمزد به مبالغ ۱.۸۰۵.۰۰۰ یورو، ۲۶۵.۰۰۰ پوند انگلیس و ۵۰.۰۰۰ دلار آمریکا به مجازات اعدام محکوم شده بود، اجرا شد.» </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49816'> <reference source='https://news.sky.com/story/alireza-akbari-nephew-speaks-of-anguish-at-execution-of-british-iranian-national-i-do-believe-it-is-a-political-game-12786633'> رامین فرقانی، خواهرزاده او در مصاحبه با اسکای نیوز گفت: > اعدام دایی من یک بازی سیاسی بود.» فرقانی همچنین گفت: «متاسفانه میبینیم که رژیم برای مقابله با معترضان و نیز منحرف کردن افکار جهانی از آنچه بر مردم ایران میگذرد، حاضر است هرکاری انجام دهد. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49813'> <reference source='https://parsi.euronews.com/2023/01/15/statement-of-european-union-execution-british-citizen-alireza-akbari-in-iran'> اتحادیه اروپا، با انتشار بیانیه ای به اعدام علیرضا اکبری واکنش نشان داد. به گزارش یورونیوز در این بیانیه، اعدام آقای اکبری به شدیدترین وجه محکوم شده و بروکسل بار دیگر مخالفت شدید خود را با اعمال مجازات اعدام تحت هر شرایطی، اعلام کرده است. اتحادیه اروپا همچنین به خانواده آقای اکبری تسلیت گفته و همبستگی کامل خود را با بریتانیا اعلام کرده است. در ادامه بیانیه آمده است: > اعدام یک شهروند اروپا، رویدادی وحشتناک است و اتحادیه اروپا پیگیر آن خواهد بود. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='49818'> <reference source='https://www.bbc.com/persian/iran-64295569'> خانواده آقای اکبری به بیبیسی فارسی گفتند که آنها هیچ تصویر دقیقی از اینکه چه اتفاقی برای آقای علیرضا اکبری افتاده ندارند و همه چیز در ابهام است و سوالات زیادی وجود دارد. به گفته یکی از اعضای خانواده آقای اکبری در گفتگو با بیبیسی فارسی، آنها نمیدانند که اتفاقات، دقیقا چگونه رقم خورده و درباره آن ابهامات زیاد است؛ از جمله اینکه آقای اکبری دقیقا چه روزی اعدام شده، آیا پیکر آقای اکبری دفن شده یا نه و اینکه به چه صورتی دفن شده است. بر مبنای این گزارش و به گفته خانواده، قاضی اجرای احکام به آنها گفته بود که آنها روز دوشنبه (۲۶ دی) میتوانند پیکر آقای اکبری را تحویل بگیرند، مشروط به اینکه پیکر را فقط در بهشت زهرا دفن کنند. به گفته خانواده، آنها برای خرید قبر و تشریفات دفن به بهشت زهرا رفتند، اما مقامهای مسئول به خانواده آقای اکبری گفتند که «چنین شخصی با چنین مشخصاتی روز پنج شنبه - یعنی دو روز قبل از اعلام رسمی اعدام آقای اکبری - دفن شده است.» بر پایه گزارش بیبیسی کارمندان بهشت زهرا به خانواده آقای اکبری گفتهاند از مراسم کفن و دفن «فیلم» هم گرفتهاند اما «آن فیلم در اختیار وزارت اطلاعات است.» خانواده آقای اکبری به بیبیسی فارسی گفتهاند که وزارت اطلاعات فیلمی از دفن او با رعایت موازین و محل دفنش به آنها نشان داده است. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='50963'> <reference source='https://www.nytimes.com/fa/2023/05/01/world/middleeast/alireza-akbari-spy-iran-uk.html'> مجله نیویورک تایمز در یک گزارش تفصیلی جزییات بیشتری از بازداشت و اعدام علیرضا اکبری را منتشر کرد. در این گزارش گفته شده که برخی «مقامات غربی»، این نکته که این مقام ارشد سابق وزارت «در طول یک دهه اطلاعات ارزشمندی در مورد برنامههای هستهای و نظامی ایران در اختیار بریتانیا قرار داده بود» را، تایید کردند. بر اساس این گزارش، سال ۲۰۰۸، یک مقام ارشد سرویس اطلاعاتی بریتانیا در سفر به تلآویو، به همتایان خود درباره اینکه «بریتانیا در ایران جاسوسی با سطح بالای دسترسی به اسرار هستهای و دفاعی کشور دارد.» صحبت کرده بود. این گزارش تصریح کرده است که اطلاعات منتقل شده از سوی این جاسوس که هویت او تا سالها افشا نشده بود، هرگونه تردید دولتهای غربی نسبت به قصد ایران در دستیابی به سلاحهای هستهای و ترغیب جهان به اعمال تحریمهای گسترده علیه تهران را برطرف کرد. نیویورک تایمز در گزارش خود مدعی شده است که علیرضا اکبری، همان «جاسوس انگلیس» است که هویتش ۱۵ سال پنهان مانده بود. نیویورک تایمز بهنقل از مقامات اطلاعاتی نوشته است که علیرضا اکبری، «افشای اسرار هستهای ایران به مقامات اطلاعاتی بریتانیا را از سال ۲۰۰۴ آغاز کرده است.» نویسندگان این گزارش در گفتوگو با «دو منبع ایرانی نزدیک به سپاه پاسداران» نوشتهاند که در سال ۲۰۱۹، زمانی که «ایران با کمک روسیه کشف میکند جاسوسی که وجود سایت هستهای زیرزمینی مخفی ایران در دل کوههای اطراف تهران را افشا کرده، آقای اکبری بوده»، مشکلات این مقام ارشد سابق آغاز شده است. بر اساس آنچه در این گزارش آمده، آقای اکبری «علاوهبر افشای اسرار هستهای و نظامی، به افشای هویت و فعالیتهای بیش از صد مقام دولتی»، از جمله «محسن فخریزاده»، دانشمند ارشد هستهای که در سال ۲۰۲۰ بهدست اسراییل ترور شد، متهم بوده است. این گزارش تصریح کرده است که مقامات بریتانیایی، هرگز بهصورت علنی «جاسوس بودن علی اکبری را تایید نکردند»، اما بهنقل از «ویلیام آرچر»، سخنگو وزارت خارجه بریتانیا در امور ایران نوشتهاند: > سیاست دیرینه ما این است که در مورد مسائل اطلاعاتی، اظهار نظر نکنیم. </reference> </coverage-outsourcing>