سپیده فرهان

سپیده فرهان (فرح‌آبادی) گرافیست و فعال مدنی ساکن کرج بود. او به‌دلیل مشارکت در اعتراضات دی۹۶ و فعالیت‌های حقوق‌ بشری بازداشت و به زندان محکوم شد. خانم فرهان پس از آزادی درباره آزارهای جنسی بازجویانش در دوران بازداشت و شرایط غیرانسانی نگهداری زنان در زندان‌های قرچک و اوین افشاگری کرد. خرداد ۱۴۰۲، پیکر بی‌جان او در سن ۳۲ سالگی در خانه‌اش پیدا شد.

<coverage-outsourcing id='20608'> سپیده فرهان و مریم فرجی بدون ارائه حکم توسط ماموران اطلاعات در میدان انقلاب تهران بازداشت شدند. خانم فرهان چند سال بعد درباره چگونگی دستگیری به اطلس توضیح داد که او و مریم فرجی، صرفا به دلیل اعتراض به بازداشت و ضرب‌وجرح دوستان‌شان دستگیر شدند. او با بیان این‌که شب دستگیری‌شان حکومت نظامی بود وعملا تجمعی در آن محل برگزار نشد؛ گفت که آن‌ها چند ساعت بعد به دفتر پیگیری وزارت اطلاعات، در خیابان برادران مظفر(حوالی تئاترشهر) منتقل شدند. به گفته خانم فرهان او از سوی ماموران امنیتی در این مکان مورد آزار جنسی کلامی قرار گرفته است. او همچنین درباره رفتار نیروهای امنیتی در دفتر پیگیری توضیح داده که ماموران گوشی او را روشن گذاشته بودند. آن‌طور که خانم فرهان گفته است زمانی که تلفنش زنگ می‌خورد،‌ یک مامور زن جلوی دهان او را می‌گرفت؛ بازجو تماس را پاسخ می‌داد و خود را دوست خانم فرهان معرفی می‌کرد و می‌گفت: > سپیده دستش بند است و بعدا تماس می‌گیرد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='39927'> سپیده فرهان و مریم فرجی به سلول انفرادی در بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شدند. سپیده فرهان چند سال بعد به اطلس گفت که در همان‌ روزعناوین اتهامی بدون بیان مصادیق، در شعبه هفتم دادسرای اوین به ریاست بازپرس شاه‌محمدی به آن‌ها اطلاع داده شد. او درباره محدودیت‌های دوران بازداشت موقت توضیح داد که تا چهار روز، خانواده و نزدیکانش از وضعیتش بی‌اطلاع بودند و نخستین‌بار پس از یک ماه با خانواده خود ملاقات کرد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='39965'> در حوالی این تاریخ مادر و پدر سپیده فرهان در دفتر پیگیری وزارت اطلاعات بازجویی شدند. سپیده فرهان چند سال بعد درباره جزییات بازجویی چندساعته آن‌ها به اطلس گفت بازجویان از والدین او می‌پرسیدند که چه کسانی برای پیگیری بازداشت سپیده با آن‌ها تماس گرفته‌اند و دوستان خانم فرهان چه کسانی هستند. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='20643'> <reference source='https://www.zeitoons.com/44448'> یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با رسانه‌های داخلی، وجود زندانیان زن مرتبط با اعتراضات دی ۹۶ در زندان اوین را انکار کرد. به گزارش زیتون، فاطمه سعیدی، نماینده تهران، در بازدید از زندان اوین گفت: > هیچ زنی در میان بازداشت‌شدگان فعلی وجود ندارد.» این ادعا در حالی مطرح شد که به گفته سپیده فرهان، خانم سعیدی در بند ۲۰۹ زندان با او درباره پرونده‌اش گفت‌وگو کرده بود. سپیده فرهان چند سال بعد به اطلس گفت که یک روز پس از انتشار این خبر، از طریق روزنامه درباره این ادعا مطلع شده و «وحشت کرده است. چراکه به دلیل مرگ مشکوک سینا قنبری در زندان اوین، تصور کرده انکار حضورش در میان بازداشت‌شدگان علی‌رغم دیدار این نماینده مجلس با او، به این دلیل است که قصد دارند او را به سرنوشتی مشابه با سینا قنبری دچار کنند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='39946'> بهداری بند ۲۰۹ هفت نوع دارو برای او تجویز کرد که پس از مصرف داروها، دچار هذیان‌گویی شد و حالت عادی نداشت. این موضوع را خانم فرهان چند سال بعد به اطلس توضیح داد و گفت که به دلیل شرایط بد روحی‌، به بهداری منتقل شد و مقداری دارو برای او تجویز کردند، اما چند روز بعد، از گفت‌وگوی مسئولان بهداری بازداشتگاه متوجه می‌شود که دست‌کم برخی از داروهای او برای ترک اعتیاد است. سپیده فرهان در ادامه توضیح داد که مدتی بعد به دستور پزشک بهداری، ارائه دارو به او قطع شد. او با اشاره به عوارض روحی ناشی از قطع ناگهانی داروها، شرح داد: > گمان می‌کنم این قرص‌ها برای آزار روانی و شاید تسلط بازجو بر رفتارهای من تجویز شده بود. قطع یک‌باره آن هم موجب شد ظن بیشتری نسبت به داروها پیدا کنم. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='20948'> به قید وثیقه آزاد شد. او ۲۱ روز در انفرادی نگهداری می‌شد. این را سپیده فرهان چند سال بعد از پایان محکومیت به اطلس اطلاع داد و درباره دیگر سورفتارهای بازجویان گفت: > بازجو به من می‌گفت از من خوشت آمده و پسندیده‌ای؟ او می‌گفت باید روابط جنسی‌ات را شرح دهی و مرا با الفاظ رکیک خطاب می‌کرد. به گفته خانم فرهان آزارهای روانی و جنسی به طور مستمر ادامه داشت. آزارهای جنسی به مراتب به اطلس گزارش شده اما اکثر زندانیان مایل نیستند روایت آن‌ها منتشر شود. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='39928'> شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی احمدزاده به صورت غیابی سپیده فرهان را مجموعا به شش سال زندان و ۷۴ ضربه شلاق محکوم کرد. او بابت اتهام اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی به پنج سال و بابت اتهام اخلال در نظم عمومی به یک سال و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شده است. با اعمال ماده ۱۳۴ ق.م.ا، پنج سال زندان برای او قابل اجرا است. این دادگاه با استناد به گزارش وزارت اطلاعات درباره فعالیت‌های پیشین او، پیامک‌های ارسال‌شده و اطلاعات ذخیره‌شده در تلفن همراهش، او را محکوم کرده است. سپیده فرهان چند سال بعد جزییات بازداشت و محکومیت خود را برای اطلس تشریح کرد و گفت در زمان دستگیری در تجمع حضور نداشت اما اطلاعات، با بررسی پیامک‌هایش متوجه شده بود که او در روزهای قبل در تظاهرات حضور داشته است. او درباره روند دادرسی گفت قاضی احمدزاده اجازه معرفی وکیل نداده و او در اعتراض به این تخلف، در دادگاه حاضر نشده بود. خانم فرهان افزود برای تسریع روند رسیدگی به پرونده توسط این قاضی، درخواست واخواهی نداد اما به رای بدوی اعتراض کرد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='25907'> شعبه ۳۶ دادگاه تجدید نظر به ریاست قاضی زرگر حکم زندان او را کاهش داد. به گفته خانم فرهان به اطلس دادگاه تجدید نظر به او ابلاغ کرده بود که که حکم دادگاه بدوی عینا تایید شده اما پس از پیگیری‌های چندماهه به او گفتند این رای اصلاح شده است. در نهایت حکم او بابت اتهام اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی به دو سال حبس تعزیری کاهش یافت و از اتهام اخلال در نظم عمومی تبرئه شد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='28213'> <reference source=''> برای اجرای حکم به زندان اوین رفت. به گفته سپیده فرهان به اطلس او در زمان اجرای حکم دانشجو بوده است. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='39961'> به گفته منابع آگاه به اطلس خانم فرهان به تاندونیت مبتلا است و علی‌رغم تجویز پزشک به استراحت مطلق، در شرایطی نامناسبی در زندان به سر می‌برد. خانم فرهان چند سال پس از آزادی به اطلس توضیح داد نظافت زندان و رفت‌و‌آمد به تخت‌خوابش در طبقه دوم، موجب می‌شد سرعت درمانش کاهش یابد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='29893'> به مرخصی آمد. سپیده فرهان چند سال بعد به اطلس توضیح داد که با وجود اخذ وثیقه از خانواده در اسفند ۹۸ به دلایل نامشخصی با یک‌ ماه و نیم تاخیر با مرخصی او موافقت شد. او درباره شرایط زندان همزمان با پاندمی کرونا به اطلس گفت مسئولان زندان مواد ضدعفونی‌کننده و ماسک در اختیار زندانیان قرار نمی‌دادند و در روزهای ابتدایی پاندمی، آن‌ها برای شست‌وشوی دست از وایتکس استفاده می‌کردند. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='30523'> با پایان مرخصی به زندان بازگشت. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='32442'> <reference source='https://www.hra-news.org/2020/hranews/a-25517/'> هرانا گزارش‌ کرد ۳۵ زندانی و متهم سیاسی و امنیتی در بند زنان زندان اوین به سر می‌برند که با مشکلاتی همچون محدودیت در دسترسی به خدمات درمانی، نایابی و گران‌فروشی کالای مورد نیاز توسط فروشگاه زندان، کیفیت بد غذا و غیره روبه‌رو هستند. پس از آغاز شیوع ویروس کرونا، تهیه ماسک و دستکش بر عهده زندانیان است و در فروشگاه زندان هر یک عدد ماسک و یا هر یک جفت دستکش با قیمتی بین هشت تا ۱۰ هزار تومان به زندانیان فروخته می‌شود. مواد شوینده و ضدعفونی کننده نیز به شکل جیره‌بندی از طرف زندان به زندانیان داده می‌شود اما به دلیل کم بودن این مواد، زندانیان باید با هزینه شخصی به چند برابر قیمت آن‌ها را از فروشگاه خریداری ‌کنند. الکل و سایر مواد ضدعفونی کننده نیز به میزان کم و با قیمت بالا در فروشگاه زندان عرضه می‌شود که به همین دلیل شماری از زندانیان به صورت اشتراکی این مواد را خریداری می‌کنند. کیفیت غذا در این زندان پایین است و اغلب زندانیان ناچار به خرید مواد غذایی با چند برابر قیمت اصلی از فروشگاه زندان هستند. مریم اکبری منفرد، آتنا دائمی، راحله احمدی، صبا کرد افشاری، نیلوفر بیانی، سپیده کاشانی، فاطمه مثنی، زهرا زهتاب‌چی، منیره عرب‌شاهی، یاسمن آریانی، مژگان کشاورز، ارس امیری، سمانه نوروز مرادی، نسرین ستوده، هنگامه شهیدی،‌ رضوانه احمد خان‌بیگی، سپیده فرهان، سپیده قلیان، مریم ابراهیم‌وند، ندا آشتیانی، زهرا جمالی، فریبا عادل‌خواه، مژگان کاووسی، مژده نگه‌دار، الهام برمکی، معصومه (مینو) قاسم‌زاده ملک شاه، مریم حاجی‌حسینی، نازنین طوسی، مینا ساکی، میرا رادپور، لیلا رئوف، هاجر صیامی‌فرو سروش احمدی خسروی از جمله ۳۵ زندانی زنی هستند که در بند زنان زندان اوین به‌سر می‌برند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='33757'> <reference source=''> به زندان قرچک منتقل شد. سپیده فرهان چند سال بعد به اطلس توضیح داد که پیش‌تر به بند ۲۰۹ احضار شده بود اما از رفتن به آن‌جا خودداری کرد. او در ادامه گفت مخالفتش با تصمیم وزارت اطلاعات، منجر شد او را به قرچک تبعید کنند. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='39963'> حدود ۲۰ تن از ماموران زن و مرد با حضور در بند ۸ زندان قرچک، زندانیان سیاسی را مورد ضرب‌وجرح قرار دادند. این اقدام برای انتقال اجباری گلرخ ایرایی به بند دو-الف زندان اوین صورت گرفته بود که در نهایت با توسل به خشونت او را منتقل کردند. سپیده فرهان چند سال بعد جزییات این واقعه را برای اطلس شرح داد. به گفته او همه زندانیان سیاسی از سوی نیروهای گارد زندان مجروح شدند و تا مدت‌ها آثار جراحت بر بدن زندانیان مشهود بوده است. به گفته او جواد فعله‌گری، رییس گارد زندان و سپیده خوش‌رفتار و سمیرا حسینی، پاسیاران گارد زندان، از جمله افرادی بودند که زندانیان را مورد ضرب‌وجرح قرار داده‌اند. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='36209'> <reference source=''> سپیده فرهان به مرخصی متصل به آزادی آمد. </reference> </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='51946'> سپیده فرهان درگذشت. به گفته یکی از نزدیکان خانم فرهان به اطلس زندان‌های ایران، پیکر بی‌جان این زندانی سیاسی سابق در حالی در خانه‌اش در کرج پیدا شد که از بینی و دهان او خون جاری شده بود. کماکان از دلیل قطعی جان‌باختن سپیده فرهان اطلاع دقیقی در دست نیست و خانواده او در انتظار نظر پزشکی قانونی در این ارتباط هستند. پیکر سپیده فرهان روز شنبه ۲۰خرداد۱۴۰۲ در قبرستان بهشت سکینه کرج (قطعه ۴۱- ردیف پنج- شماره ۶۹) به خاک سپرده شد. سپیده فرهان در دوران بازداشت موقت و زندان، به‌دلیل تجویز داروهای ضداعتیاد قوی و قرص‌های اعصاب توسط بهداری زندان اوین، تحمل حبس بلندمدت در سلول انفرادی، شرایط غیرانسانی زندان قرچک و اوین و نیز تحمل آزارهای کلامی جنسی بازجوها، دچار آسیب‌های جدی شده بود. </coverage-outsourcing>