محسن رضازاده قراقلو
محسن رضازاده قراقلو همزمان با خیزش سراسری در اعتراض به قتل مهسا امینی بازداشت شد. او از جمله معترضانی است که با محرومیت از حق دادرسی عادلانه در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران توسط ابوالقاسم صلواتی به اتهام «محاربه» محاکمه شد.
خیزش سراسری ۱۴۰۱ در ایران با شعار مرکزی «زن، زندگی، آزادی» در اعتراض به قتل ژینا امینی (مهسا امینی) آغاز شد. در ابتدا اعتراضات پراکنده در چند شهر و فضای مجازی شکل گرفت، اما تنها در عرض چند روز اعتراضات در دهها شهر ایران شعلهور شد و هدف اصلی معترضان به براندازی جمهوری اسلامی تغییر پیدا کرد. پس از گذشت حدود یک ماه از آغاز خیزش، در اوایل آبان ۱۴۰۱ دادگاه ۶ تن از بازداشتشدگان در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران برگزار شد. این دادگاه هرچند با ادبیاتی حکومتی «علنی» نام گرفت اما چنین خصیصهای نداشت، و پشت درهای بسته و در محفلی حکومتی برگزار شد. تنها بخشی از دفاعیات و اظهارات تقطیعشده متهمان و افرادی با عنوان شکایتکنندهها از طریق رسانههای سایتهای حکومتی در ویدئویی تدوینشده انتشار یافت. این ویدئو خشم کاربران شبکههای اجتماعی را به همراه داشت و شماری از کاربران در شبکههای اجتماعی به حکومت هشدار دادند که در صورت اعدام معترضان، باید منتظر یک پاسخ درخور از سوی مردم باشند. در روزهای بعد هشدار معترضان علیه حکومت به شعارهای خیابانی نیز راه یافت: «این آخرین پیامه، اعدام کنی قیامه.» نزدیکان برخی از متهمان این پرونده به اطلس گفتهاند متهمان علاوه بر محرومیت از حقوق اولیه خود از جمله دسترسی به وکیل، در دوران بازداشت نیز به شدت شکنجه شدهاند. اغلب متهمان این پرونده با اتهاماتی نظیر محاربه، افساد فی الارض و قتل روبهرو شدهاند که میتواند منجر به صدور حکم اعدام شود. <symbol-timeline></symbol-timeline>
- <coverage-outsourcing id='62257'> <reference source='https://t.me/Followupiran/927'> به گزارش کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان، بابت اتهام محاربه به پنج سال حبس در تبعید و بابت اتهام اخلال در نظم به یک سال حبس محکوم شد. با اعمال ماده ۱۳۵ ق.م.ا شش سال حبس قابلیت اجرا دارد. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='62258'> <reference source='https://t.me/Followupiran/927'> به گزارش کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان، توسط نیروهای امنیتی در شهرک سبزدشت شهر بهارستان بازداشت شد. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='45725'> <reference source='https://www.mizan.news/4492959/%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%ac%d9%84%d8%b3%d9%87-%d8%af%d8%a7%d8%af%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b1%d8%b3%db%8c%d8%af%da%af%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d8%a7%d8%aa%d9%87%d8%a7%d9%85%d8%a7%d8%aa/'> جلسه رسیدگی به اتهامات چند تن از بازداشتشدگان خیزش سراسری مرتبط با قتل مهسا امینی در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی صلواتی برگزار شد. به گزارش میزان، خبرگزاری قوه قضاییه جمهوری اسلامی، در این جلسه محمد قبادلو به اتهام افساد فیالارض، سامان صیدی (سامان یاسین) به دو اتهام محاربه و اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور، محمد بروغنی به اتهام محاربه، ابوالفضل مهری حسین حاجیلو به اتهام مقابله با حکومت از طریق اخلال در نظم عمومی، محسن رضازاده قراقلو به دو اتهام محاربه و اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی و سعید شیرازی به اتهام افساد فیالارض محاکمه شدند. هر چند رسانههای حکومتی این دادگاه را علنی عنوان کردند اما قرائن در تضاد با این ادعا بود. تصاویر فیلمبرداری شده بخشی از جلسه دادگاه به صورت تقطیعشده در رسانههای حکومتی منتشر شد. سامان یاسین، خواننده رپ، در ابتدای این ویدئو در پاسخ به سوال قاضی صلواتی درباره سوابق کیفری خود میگوید: > هیچی ندارم». با این حال قاضی صلواتی مدعی میشود که او سوسابقه دارد و اتهامات قبلی او را ضربوجرح عمدی و حمل سلاح عنوان میکند. برگزاری دادگاههای نمایشی برای ایجاد رعبووحشت در جامعه سابقهای طولانی دارد، و به نظر میرسد قاضی قصد دارد متهمان این پرونده را به نوعی «اراذل و اوباش» بنامد که متعاقب آن به بخشی از جامعه که پروپاگاندای حکومتی بر آنها موثر است بقبولاند معترضان و مخالفان حکومت سابقه «بزهکاری در پرونده خود دارند. یک متهم دیگر به نام محمد بروغنی در این دادگاه به ضربوجرح نیروهای امنیتی متهم شد. آقای بروغنی در بخشی از صحبتش اشاره میکند که ضربه واردشده عمدی نبوده است؛ با توجه به سابقه متعدد جمهوری اسلامی در اخذ اعترافات اجباری و تقطیع ویدیوهای منتشرشده، شکوتردید و انتقادات زیادی نسبت به این دادگاه و ویدئوی پخششده از آن وارد شده است. محمد قبادلو متهم دیگر این پرونده در دادگاه متهم شد به قتل یک نیروی امینی. این درحالی است که امیر رئیسیان، وکیل آقای قبادلو، پیش از برگزاری دادگاه با اعمال تبصره ماده ۴۸ آئین دادرسی کیفری توسط قاضی صلواتی عزل شد. امیر رئیسیان با غیرقانونی دانستن این اقدام، اسناد و شواهدی را در اکانت توییتر خود منتشر کرد و با اشاره به ویدیویی که از مراسم تشییع این مامور یگان ویژه منتشر شده، نوشت روایتی توسط مقامات گفته شد که هیچ تناسبی ندارد با روایت دادگاه، که مدعی شده مقتول بر اثر تصادف فوت کرده است. آقای رئیسیان تشریح کرد که گزارش پزشکی قانونی نشان میدهد دلیل فوت این مامور یگان ویژه، شکستگی استخوان سر بر اثر اصابت یک جسم سخت بوده و جراحت دیگری دیده نشده است. او اضافه کرد کمی عجیب است که در یک تصادف، مصدوم فقط از قسمت بالای سر آسیب ببیند و جراحت دیگری نداشته نباشد. شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل، در ایام خیزش سراسری ۱۴۰۱ در تلویزیون ایراناینترنشنال به موضوع حق دفاع مشروع در میان مردم اشاره داشته است. او در برخی از مصاحبههای اخیرش تاکید داشته که در برابر سرکوب افسارگسیخته حکومت، مردم حق دارند از جان و مال خود دفاع کنند. او در یک مورد از مصاحبههایش تیراندازی به نمازگزاران زاهدان را مثال میزند که به ادعای جمهوری اسلامی چند تن از نیروهای امنیتی نیز کشته شدهاند. خانم عبادی تاکید داشت شواهدی در دست نیست که نشان دهد نیروهای حکومتی توسط مردم کشته شدهاند، با این حال در شرایطی که از سوی ماموران تخطی از قانون صورت گرفته و جان مردم را در معرض خطر قرار دادهاند، واکنش مردم در برابر آنها، ولو بهوسیله سلاح، دفاع مشروع محسوب میشود. فارغ از اینکه اتهامات این افراد صحت دارد یا خیر، بسیاری از حقوقدانان با استناد به قوانین معتقدند که معترضان جرمی مرتکب نشدهاند و دفاع مشروع در این ایام حتی مطابق قوانین جمهوری اسلامی حق یک شهروند محسوب میشود. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='45747'> <reference source='https://www.iranintl.com/202211173394'> سازمان حقوق بشری عفو بینالملل اعلام کرد جمهوری اسلامی با هدف ارعاب معترضان به دنبال اعدام حداقل ۲۱ نفر از بازداشت شدگان اعتراضات پس از برگزار کردن محاکمات ساختگی است. به گزارش ایران اینترنشنال این سازمان با اشاره به ادعای مقامهای جمهوری اسلامی مبنی بر علنی بودن دادگاههای معترضان، از سفارتخانههای خارجی خواست ناظرانی را به این دادگاهها بفرستند. دیانا الطحاوی، معاون دفتر خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بینالملل، در این گزارش تاکید کرده که مقامهای جمهوری اسلامی باید فورا تمامی احکام اعدام را لغو و از اجرای احکام اعدام خودداری کنند. بر اساس گزارش عفو بینالملل، ۱۱ نفر در دادگاه انقلاب کرج در استان البرز از جمله فرزانه قرهحسنلو و حمید قرهحسنلو، به اتهام افساد فی الارض محاکمه میشوند. در گزارش عفو بینالملل همچنین به نام برخی از معترضانی که در معرض خطر اعدام قرار دارند اشاره شده است. پرهام پروری، سهند نورمحمدزاده، ابوالفضل مهری حسین حاجیلو، منوچهر مهماننواز، سعید شیرازی، محمد قبادلو، ماهان صدرات مدنی (مرنی)، سامان یاسین (صیدی)، محمد بروغنی و محسن رضازاده قراقلو از جمله کسانی هستند که این سازمان در گزارش خود نام برده است. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='47126'> <reference source='https://www.amnesty.org/en/documents/mde13/6424/2023/en/'> عفو بینالملل در یک فراخوان اقدام فوری اعلام داشت دستکم ۱۴ نفر از بازداشتشدگان خیزش سراسری ۱۴۰۱ به اعدام محکوم شدهاند و در خطر اجرای حکم قرار دارند. در متن این فراخوان آمده است مقامات ایرانی اصول دادرسی عادلانه را زیر پا گذاشته و مضاف بر آن اغلب این افراد را با بهکارگیری شلاق، شوک الکتریکی، اعدام مصنوعی، تجاوز و سایر خشونتهای جنسی تحت شکنجه قرار دادهاند. عفو بینالملل تایید کرده اسامی پیش رو در دوران بازداشت به قصد اعتراف اجباری تحت شکنجه و سایر بدرفتاریها قرار گرفتهاند: حمید قره حسنلو، محمد قبادلو، سهند نورمحمدزاده، شعیب میربلوچزهی ریگی، ابراهیم نارویی، منصور دهمرده، کامبیز خروت، جواد روحی، مهدی محمدیفرد، عرشیا تکدستان. در ادامه گزارش به نقل از منابع آگاه نوشته شده است مهدی محمدیفرد در دوران بازجویی مورد تجاوز جنسی قرار گرفته که منجر به بستریشدن او در بیمارستان شده بود. بر اساس این گزارش آقای محمدیفرد سایر بدرفتاریها از جمله ضربوجرح، آویزانکردن از پا، تهدید به قتل با سلاح و قراردادن یخ روی بیضهها را در دوران بازداشت خود تجربه کرده است. در ادامه گزارش با اشاره به شکنجه مکرر حمید قره حسنلو، عنوان شده که دندههای او بر اثر شکنجه دچار شکستگی شده که منجر به خونریزی داخلی و ایجاد اختلال در سیستم تنفسی او شده است. محمد قبادلو دیگر فرد بازداشتشده است که تخلفات عدیدهای را در دوران بازداشت خود تجربه کرده است. بنابر گزارش عفو بینالملل، سازمان پزشکی قانونی تایید کرده بدن او پس از بازداشت دچار جراحات و کبودی بوده است. در این گزارش از دهها زندانی نامبرده شده که دستکم ۱۴ نفر آنها به اعدام محکوم شدهاند و سایرین با اتهامات سنگینی مواجهاند؛ توماج صالحی، فرزاد طهزاده، فرهاد طهزاده، کاروان شاهیپروانه، رضا اسلامدوست، طاهر حمیدی، شهرام معروفمولا، پوریا جواهری، حشمتالله طبرزدی، حمید قره حسنلو، محمد قبادلو، سهند نورمحمدزاده، شعیب میربلوچزهی ریگی، ابراهیم نارویی، منصور دهمرده، کامبیز خروت، جواد روحی، مهدی محمدیفرد، عرشیا تکدستان، محمد بروغنی، مهدی بهمن، مجید کاظمی، منوچهر مهماننواز، صالح میرهاشمی، سعید یعقوبی، سهند نورمحمدزاده، حسین محمدی، رضا آریا، ماهان صدرات، سعید شیرازی، ابوالفضل مهری حسین حاجیلو، محسن رضازاده قراقلو. </reference> </coverage-outsourcing>
- <coverage-outsourcing id='62259'> <reference source='https://t.me/Followupiran/927'> برای تحمل پنج سال حبس به زندان جاسک تبعید شد. به گزارش کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان، تبعید او پس از تحمل یک سال حبس بابت اتهام اخلال در نظم انجام شده است. </reference> </coverage-outsourcing>