نسیبه شمسایی

نسیبه شمسایی به دلیل مخالفت با حجاب اجباری بازداشت و به زندان محکوم شد. او به همراه شماری از فعالان حقوق زنان، بدون روسری در متروی تهران حاضر شد و در میان زنان گل پخش کرد.

در تابستان ۹۸، شماری از فعالان حقوق زنان در تهران بازداشت و به حبس‌های طولانی‌مدت محکوم شدند. فعالیت این افراد مشارکت در کنش‌های مسالمت‌آمیز علیه حجاب اجباری بوده است. نسیبه شمسایی نیز از جمله کسانی بود که میان زنان در متروی تهران گل پخش کرده بود و بابت آن به ۱۲ سال زندان محکوم شد. <symbol-timeline></symbol-timeline>

<coverage-outsourcing id='40808'> ماموران سپاه نسیبه شمسایی را در منزل شخصی‌اش بازداشت کردند. خانم شمسایی چند سال بعد (مرداد ۱۴۰۱) به اطلس گفت پیش از بازداشت، مردی در تماس تلفنی خود را همسایه او معرفی کرد و از او خواست به دلیل مشکل فنی‌ای که در تاسیسات ساختمان ایجاد شده، سریعا خود را به منزل برساند. او در ادامه افزود که با این بهانه او را به منزل کشاندند و بدون ارائه حکم توسط ماموران، در آن مکان دستگیر و به یک مکان نامعلومی (احتمالا خانه امن سپاه) منتقل شد. بر اساس صورت‌جلسه بازرسی که خانم شمسایی در اختیار اطلس گذاشته است، لپ‌تاپ و اقلام جانبی آن، موبایل، سیم‌کارت و پاسپورت او توسط ماموران ضبط شد که هیچ‌گاه به او بازگردانده نشد. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='40809'> به دادسرای ارشاد منتقل شد. بازپرس اتهامات را به او اعلام کرد اما مانع مطالعه همه اوراق مربوطه شد. این اطلاعات را نسیبه شمسایی چند سال بعد (مرداد ۱۴۰۱) در اختیار اطلس گذاشت و یادآور شد که پس از آن به بازداشتگاه دو-الف واقع در زندان اوین منتقل شد و در آن مکان به اجبار بازجویان در تماس تلفنی به خانواده‌اش گفت که با دوستانش به شمال سفر کرده است. بر اساس توضیحات خانم شمساییِ، تا ۱۵ روز بعد در انفرادی بود و حق هرگونه ارتباط با خانواده از او سلب شد. خانواده او در این مدت از بیمارستان‌ها، پلیس و مراجع قضایی استعلام گرفته بودند اما همه نهادهای دولتی ابراز بی‌اطلاعی می‌کردند. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='40810'> در حوالی این تاریخ از بازداشتگاه دو-الف به زندان قرچک منتقل شد. بر پایه گفت‌وگوی نسیبه شمسایی با اطلس که در مرداد ۱۴۰۱ انجام شد، او در روزهای پایانی بازداشت در بند دو-الف، برای ضبط اعترافات اجباری به یک اتاق دیگر منتقل شد و بازجو به او گفت: > چرا این شکلی هستی، یک مقدار رُِژ بزن و موهاتو بریز بیرون می‌خواهیم فیلم بگیریم. او در ادامه عنوان کرد درخواست بازجو برای آرایش و تغییر وضعیت ظاهری‌اش را نپذیرفته و هم‌چنین مقابل دوربین سعی داشته است با بله و خیر یا با اشاره سر پاسخ دهد که حضور فعالانه‌ای در این ویدیو نداشته باشد. علاوه بر این، بازجویان او را بارها به دلیل فعالیت‌ها و باورهایش به انتخاب پوشش شخصی، تحقیر و تهدید کرده‌اند. نسیبه شمسایی در توضیح بدرفتاری‌ها گفته است که این وضعیت روزانه تکرار می‌شد و در ادامه یک مورد دیگر از سورفتارهای آن‌ها را شرح داد: > زمان بازداشت ناخن‌های کاشت داشتم که بلند بود، بازجو به من می‌گفت اگر الان زمان شاه بود باید ناخن‌هایت را می‌کشیدیم که از این کارها نمی‌کردی.» او در ادامه می‌گوید یک مرتبه «بازجو از پشت زد تو سرم و گفت خاک بر سرت. به گفته خانم شمسایی، بازجویان به طرق مختلف او را آزار می‌دادند و سوالات زیادی درباره روابط شخصی او و دوستانش می‌پرسیدند. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='40813'> پرونده او از دادسرای ارشاد به شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران ارسال شد. بر اساس سندی که برای اطلس ارسال شده است، او به «اهانت به مقدسات اسلام، اجتماع و تبانی به قصد علیه امنیت کشور از طریق همکاری با شبکه برانداز و معاند و مسیح علی‌نژاد، فعالیت تبلیغی علیه نظام، فراهم‌آوردن و تشویق به فساد از طریق کشف حجاب در اماکن عمومی، تشویق مردم به اعمال منکر و اهانت به بنیانگذار جمهوری اسلامی» متهم شده است. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='40811'> اوایل مهرماه، پس از صدور حکم تعلیقی از زندان آزاد شد. این حکم توسط قاضی مقیسه، ریاست شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران صادر شده است. خانم شمسایی به اطلس گفته است از جزییات این حکم اطلاعات دقیق ندارد، چراکه دادنامه را در اختیارش نگذاشته‌اند، اما منشی گفته حکم تعلیقی‌اش پنج سال است. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='40812'> در دادسرای ارشاد، به او اطلاع داده شد که حبس تعلیقی‌اش لغو و قابل اجرا شده است. خانم شمسایی در این‌باره به اطلس گفت (تاریخ مصاحبه؛ مرداد ۱۴۰۱) که مسئول پرونده در دادسرای ارشاد، توضیح داده که به دلیل اعتراض دادستانی به رای تعلیقی، دادگاه تجدید نظر به پرونده رسیدگی و قرار تعلیق رای را ملغا کرده است. این حکم به صورت شفاهی به خانم شمسایی ابلاغ شد. اطلس برخی از اسناد مرتبط با پرونده را مطالعه کرده است اما به دلیل عدم دسترسی به دادنامه، برخی نکات این پرونده از جمله اتهامات منجر به محکومیت و حکم قابل اجرا برای اطلس مبهم است. خانم شمسایی نیز از حکم قابل اجرای خود ذیل ماده ۱۳۴ ق.م.ا اطلاعی ندارد. اطلس با توجه با قرائنی که از اسناد پرونده و گفت‌وگو با خانم شمسایی به دست آورده، احتمال می‌دهد او بابت اتهامات توهین به مقدسات، اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت کشور و توهین به روح‌الله خمینی محکوم شده باشد که در صورت صحت این فرضیه، پنج سال زندان برای او قابل اجرا است. خانم شمسایی در توضیحات خود به اطلس گفته است پس از ابلاغ حکم، قصد اجرای حکم و در نتیجه انتقالش با زندان را داشته‌اند که به بهانه جابه‌جایی خودرو با گروگذاشتن شناسنامه‌اش دادسرا را ترک می‌کند و پس از هماهنگی با خانواده‌اش، همان روز به صورت غیرقانونی از ایران خارج می‌شود. </coverage-outsourcing>
<coverage-outsourcing id='40807'> هنگامی‌که قصد داشت با استفاده از مدارک تشابهی (مدارک فردی دیگر)، ترکیه را به مقصد اسپانیا ترک کند، توسط پلیس فرودگاه استانبول بازداشت شد. نسیبه شمسایی چند سال بعد به اطلس گفت (مرداد ۱۴۰۱) به دلیل ضبط پاسپورت و مدارک ایرانی‌اش توسط اطلاعات سپاه، مجبور شده برای ورود به ترکیه و خروج از این کشور، از مسیر غیرقانونی اقدام کند. بر اساس گزارش ایران‌وایر، او مدتی در کمپ پناهجویان شهر ادیرنه نگهداری شد. فعالان حقوق زنان ترکیه و انجمن‌های مرتبط، به بازداشت او اعتراض کردند؛ این محتوا در وب‌گاه‌های ترکی‌زبان منتشر شده است. آن‌ها با حرکت اعتراضی مشابه با دختران خیابان انقلاب (به اهتزاز درآوردن روسری سفید)، ضمن اعتراض به دولت ترکیه، خواهان آزادی خانم شمسایی شدند. نهایتا پس از ۴۵ روز او از کمپ ادیرنه آزاد شد. </coverage-outsourcing>