عرشیا تکدستان

عرشیا تکدستان اهل نوشهر است. در سن ۱۸ سالگی همزمان با خیزش سراسری۱۴۰۱ بازداشت و در یک دادرسی مبهم و شتاب‌زده به اعدام محکوم شد.

خیزش سراسری ۱۴۰۱ در ایران با شعار مرکزی «زن، زندگی، آزادی» در اعتراض به قتل ژینا امینی (مهسا امینی) آغاز شد. در ابتدا اعتراضات پراکنده در چند شهر و فضای مجازی شکل گرفت، اما تنها در عرض چند روز اعتراضات در ده‌ها شهر ایران شعله‌ور شد و هدف اصلی معترضان به براندازی جمهوری اسلامی تغییر پیدا کرد. <symbol-timeline></symbol-timeline>

• <coverage-outsourcing id='45546'> <reference source='https://t.me/Daadbaan2021/3705'> به گزارش دادبان، عرشیا در دوم مهر در نوشهر دستگیر و روز بعد به ساری منتقل شد؛ در برخی منابع تاریخ بازداشت او ۳۰ مهر گزارش شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
• <coverage-outsourcing id='45653'> <reference source='https://t.me/Daadbaan2021/3705'> آقای تکدستان [در حوالی این تاریخ] پس از ۲۸ روز برای نخستین بار با خانواده خود تماس تلفنی برقرار کرد. این موضوع را دادبان در دی‌ماه ۱۴۰۱ گرازش کرد و در ادامه نوشت او در دوران بازجویی به طرق مختلف تحت فشار و شکنجه قرار گرفته است. «انگشت پای او تحت شکنجه شکسته است و در انفرادی او را چشم‌بند می‌زنند و بازجویان با اسلحه‌ای که روی سرش می‌گذاشتند تهدید می‌کردند که هر آنچه می‌خواهند را امضا کند.» دادبان در ادامه مصادیق بیشتری از آزار این جوان منتشر کرده است: > عرشیا تهدید شده اگر اعترافات اجباری را امضا نکند پدرش را نیز دستگیر می‌کنند. عرشیا لکنت زبان دارد و نمی‌تواند در شرایط استرس حرف بزند. </reference> </coverage-outsourcing>
• <coverage-outsourcing id='45555'> <reference source='https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/10/15/2832175'> شعبه اول دادگاه انقلاب ساری به ریاست قاضی محمدزاده در یک پرونده مشترک ۱۸ شهروند دستگیرشده در استان مازندران را محاکمه و برای سه نفر از آنان حکم اعدام صادر کرد. بر اساس گزارشاتی که در چند روز پیاپی توسط گروه‌های حقوق بشری منتشر شد و در نهایت به تایید رسانه‌های حکومتی رسید، عرشیا تکدستان و مهدی محمدی‌فرد در این پرونده توسط شعبه اول دادگاه انقلاب ساری بابت اتهامات افساد فی الارض و محاربه هریک به دوبار اعدام محکوم شده‌اند و جواد روحی بابت ارتداد و دو اتهام فوق‌الذکر به سه بار اعدام محکوم شده است. بر اساس گزارش تسنیم، خبرگزاری نزدیک به جمهوری اسلامی، حکم اعدام آقای تکدستان بابت مصادیقی چون «پرتاب سنگ و شیشه دلستر» صادر شده است؛ فارغ از اینکه صحت ادعاهای حکومتی همواره زیر سوال بوده است، انتساب اتهام محاربه و افساد فی الارض و در نهایت صدور حکم اعدام به صرف پرتاب یک یا چند شی نمی‌تواند مصداق چنین اتهامات سنگینی باشد و خلاف قوانین داخلی و بین‌المللی است. هرانا نیز پیش از انتشار این گزارش نوشته بود علاوه بر صدور حکم اعدام، آقای تکدستان بابت اتهامات اغوا و تحریک مردم به جنگ و کشتار با یکدیگر به قصد بر هم زدن امنیت کشور به پنج سال، از بابت اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام به یک سال و به اتهام توهین به رهبری به تحمل دو سال حبس تعزیری محکوم شده است. هرانا به نقل از یک منبع آگاه نوشته است تمامی اعترافاتی که در دوران بازجویی از عرشیا اخذ شده، تحت آزار و اذیت و فشار اعمال‌شده بر وی صورت گرفته است و تنها مستندات پرونده علیه او گزارش اطلاعات سپاه نوشهر و ارسال پیام به پایگاه خبری ایران اینترنشنال توسط متهم است. هرانا در یک گزارش دیگر درباره جزییات پرونده آقای محمدی‌فرد نوشته است او علاوه بر اعدام، بابت اتهاماتی دیگری هم به حبس محکوم شده است. به گزارش هرانا آقای محمدی‌فرد به اتهام تبلیغ علیه نظام به شش ماه حبس، از بابت اتهام اغوا تحریک مردم به قصد برهم زدن امنیت کشور به جنگ و کشتار با یکدیگر به دو سال حبس، به اتهام توهین به رهبری به تحمل یک سال حبس، از بابت اتهام اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت داخل کشور به چهار سال حبس، و مجموعا به هفت سال و شش ماه حبس محکوم شده است. یک منبع مطلع از وضعیت آقای محمدی‌فرد نیز به هرانا گفته است اعترافات او تحت اجبار و فشار اخذ شده و تنها سندی که حکومت در دست دارد یک ویدئو منتسب به او است که چهره فرد مورد اشاره در آن مشخص نیست، با این حال رسانه‌های حکومتی او را به «ساخت و استفاده از کوکتل مولوتوف» متهم کرده‌اند. خبرگزاری میزان، وابسته به قوه‌قضاییه جمهوری اسلامی درباره مصادیق اتهامات جواد روحی نوشته است او در جریان «ورود خسارات به اموال عمومی، آتش‌زدن قرآن و لیدری» اعتراضات نقش داشته است. بر اساس گزارش رادیو فردا که برمبنای دادنامه تنظیم شده این اتهامات از سوی وکیل تسخیری او، سلیمان وطن‌دوست، رد شده است: > بازبینی فیلم دوربین مدار بسته، صرفا حضور وی (در اعتراضات) را ثابت می‌کند و در خصوص اتهامات وارده مانند افساد فی‌الارض برای موکل دلیل و مدرکی مبنی بر توجه اتهام وجود ندارد. آقای وطن‌دوست در ادامه دفاعیات خود از موکلش تصریح کرده است: > موکل در احراق و تخریب اموال مباشرت و مشارکت نداشته. هیچ دلیل و مدرکی مبنی بر توجه اتهام اغوا و تحریک مردم به جنگ و کشتار با یکدیگر و فعالیت تبلیغی علیه نظام وجود ندارد و در خصوص اتهام ارتداد از طریق آتش زدن قرآن نیز صحیح نیست». بر اساس دادنامه صادرشده توسط شعبه اول دادگاه انقلاب ساری که نسخه‌ای از آن در اختیار رادیو فردا قرار دارد، اقاریر جواد روحی مبنای صدور حکم قرار گرفته و دفاعیات متهم و وکیلش «بلاوجه و غیرموثر» عنوان شده است. اقاریر آقای روحی در حالی مورد استناد دادگاه قرار گرفته که اعترافاتش تحت شکنجه و فشار بازجویان بوده است. وکیل او در ادامه گفته است آقای روحی به بیماری روحی‌روانی مبتلا بوده و بدون «قصد و علم» در اعتراضات حضور یافته است. لازم به ذکر است هرانا به نقل از دادنامه دادگاه انقلاب ساری نوشته است که حضور آقای روحی در «رقص مختلط جرم تلقی شده است. هر ۱۸ متهم این پرونده که همگی توسط شعبه اول دادگاه انقلاب ساری، با یک جمله پرابهام متهم شده‌اند به واردکردن ۴۰ میلیارد تومان خسارت به اماکن دولتی؛ با فرض صحیح‌بودن این ادعا و میزان خسارت آن، به نظر می‌رسد منظور دادگاه مجموع خسارات واردشده در اعتراضات بوده که طبعا این افراد در لحظه‌به‌لحظه اعتراضات و نقاط مختلف وقوع خسارت حضور نداشته‌اند. </reference> </coverage-outsourcing>
• <coverage-outsourcing id='45652'> <reference source='https://t.me/Daadbaan2021/3705'> دادبان ضمن تشریح نحوه شکنجه و آزار عرشیا تکدستان، نوشت او تمام مدت بازداشت را در انفرادی نگهداری شده است. </reference> </coverage-outsourcing>
• <coverage-outsourcing id='47774'> <reference source='https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/01/iran-quash-death-sentences-of-young-protesters-subjected-to-gruesome-torture/'> سازمان عفو بین‌الملل با انتشار بیانیه‌ای خواهان لغو فوری احکام اعدام عرشیا تکدستان، مهدی محمدی‌فرد و جواد روحی شد. این سازمان در بیانیه خود نوشت ماموران سپاه به مهدی محمدی‌فرد تجاوز کرده و روی بیضه‌های جواد روحی یخ گذاشتند که مصداق شکنجه جنسی است. عفو بین‌الملل نوشته است که آن‌ها جهت «اعتراف‌گیری» مورد انواع شکنجه و سایر رفتارهای بی‌رحمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز از جمله حبس طولانی‌مدت در سلول‌های انفرادی، آویزان شدن، ضرب‌وشتم، شلاق، شوک الکتریکی، تهدید به مرگ با گذاشتن اسلحه به روی پیشانی و تجاوز یا سایر خشونت‌های جنسی از جمله گذاشتن یخ روی بیضه‌ها قرار گرفته‌اند. در بیانیه عفو بین‌الملل آمده که در نتیجه این شکنجه‌ها، جواد روحی دچار پارگی کتف، عدم کنترل ادرار، عوارض گوارشی و اختلالات حرکتی و گفتاری و عرشیا تکدستان دچار شکستگی انگشت پا و مشکلات حافظه شد. بر اساس اطلاعات عفو بین‌المل، بینی مهدی محمدی فرد به دلیل ضرب و شتم در زمان دستگیری شکست و او به دلیل تجاوز دچار جراحات مقعدی و خونریزی مقعدی شد. </reference> </coverage-outsourcing>
• <coverage-outsourcing id='47084'> <reference source='https://www.amnesty.org/en/latest/campaigns/'> عفو بین‌الملل در یک فراخوان اقدام فوری اعلام داشت دستکم ۱۴ نفر از بازداشت‌شدگان خیزش سراسری ۱۴۰۱ به اعدام محکوم شده‌اند و در خطر اجرای حکم قرار دارند. در متن این فراخوان آمده است مقامات ایرانی اصول دادرسی عادلانه را زیر پا گذاشته و مضاف بر آن اغلب این افراد را با به‌کارگیری شلاق، شوک الکتریکی، اعدام مصنوعی، تجاوز و سایر خشونت‌های جنسی تحت شکنجه قرار داده‌اند. عفو بین‌الملل تایید کرده اسامی پیش رو در دوران بازداشت به قصد اعتراف اجباری تحت شکنجه و سایر بدرفتاری‌ها قرار گرفته‌اند: حمید قره حسنلو، محمد قبادلو، سهند نورمحمدزاده، شعیب میربلوچ‌زهی ریگی، ابراهیم نارویی، منصور دهمرده، کامبیز خروت، جواد روحی، مهدی محمدی‌فرد، عرشیا تکدستان. در ادامه گزارش به نقل از منابع آگاه نوشته شده است مهدی محمدی‌فرد در دوران بازجویی مورد تجاوز جنسی قرار گرفته که منجر به بستری‌شدن او در بیمارستان شده بود. بر اساس این گزارش آقای محمدی‌فرد سایر بدرفتاری‌ها از جمله ضرب‌وجرح، آویزان‌کردن از پا، تهدید به قتل با سلاح و قراردادن یخ روی بیضه‌ها را در دوران بازداشت خود تجربه کرده است. در ادامه گزارش با اشاره به شکنجه مکرر حمید قره حسنلو، عنوان شده که دنده‌های او بر اثر شکنجه دچار شکستگی شده که منجر به خونریزی داخلی و ایجاد اختلال در سیستم تنفسی او شده است. محمد قبادلو دیگر فرد بازداشت‌شده است که تخلفات عدیده‌ای را در دوران بازداشت خود تجربه کرده است. بنابر گزارش عفو بین‌الملل، سازمان پزشکی قانونی تایید کرده بدن او پس از بازداشت دچار جراحات و کبودی بوده است. در این گزارش از ده‌ها زندانی نامبرده شده که دستکم ۱۴ نفر آن‌ها به اعدام محکوم شده‌اند و سایرین با اتهامات سنگینی مواجه‌اند؛ توماج صالحی، فرزاد طه‌زاده، فرهاد طه‌زاده، کاروان شاهی‌پروانه، رضا اسلام‌دوست، طاهر حمیدی، شهرام معروف‌مولا، پوریا جواهری، حشمت‌الله طبرزدی، حمید قره حسنلو، محمد قبادلو، سهندنورمحمدزاده، شعیب میربلوچ‌زهی ریگی، ابراهیم نارویی، منصور دهمرده، کامبیز خروت، جواد روحی، مهدی محمدی‌فرد، عرشیا تکدستان، محمد بروغنی، مهدی بهمن، مجید کاظمی، منوچهر مهمان‌نواز، صالح میرهاشمی، سعید یعقوبی، سهند نورمحمدزاده، حسین محمدی، رضا آریا، ماهان صدرات، سعید شیرازی، ابوالفضل مهری حسین حاجی‌لو، محسن رضازاده قراقلو. </reference> </coverage-outsourcing>
• <coverage-outsourcing id='49211'> <reference source='https://twitter.com/Mhaghasi1/status/1635303193407275010'> محمدحسین آقایی، وکیل دادگستری با انتشار توییتی در صفحه کاربری خود نوشت، دیوان عالی کشور حکم دو بار اعدام عرشیا تکدستان را نقض کرده است. </reference> </coverage-outsourcing>
• <coverage-outsourcing id='51209'> <reference source='https://bit.ly/3BpkRF4'> به طور موقت آزاد شد. محمدحسين آقاسي، وکیل عرشیا تکدستان در صفحه توییتر خود خبر آزادی او را منتشر کرد. او همچنین نوشت «در مرحله بدوی اجازه نداده بودند وکیل اختیاری داشته باشد. از مرحله فرجام‌خواهی توانستم واردشوم. دیوان کشور اعتراض را پذیرفت و رسیدگی را به همان شعبه ارجاع کرد.» </reference> </coverage-outsourcing>